Lúa de Xemas Frías: o Pobo Mapuche Nación

Nunca fumos

o pobo elixido

pero matáronnos

no sinal da cruz.

(Salmo 1492, Graciela Huinao)

Este venres pasado, desde a Asociación Fuco Buxán, presentouse na Galería Sargadelos de Ferrol, unha escolma de poesía mapuche editado por Espiral Maior. Esta presentación correu a cargo da directiva da asociación Rosa Méndez, coñecida poetisa, ensaísta e especialista en patrimonio público.

Con ela estaban Omar Contreras, exiliado chileno, membro do Cosal, residente en España, practicamente desde o golpe de estado que acabou coa democracia en Chile e coa vida do Presidente Salvador Allende hai tres décadas. Tamén nos acompañaba Xulio L. Valcárcel responsable desta edición. Mágoa de que o director literario desta obra, Miguel Anxo Fernán Vello, non puidera finalmente estar.

Tras un vídeo de Guido Brevis, “Territorios de Frontera”, sobre a realidade do Pobo Mapuche, os tres contertulios fixeron un percorrido tanto pola realidade socio – política actual e histórica de Chile, como pola cultura deste Pobo que está a ser exterminado pola autoridades do país, baixo o argumento do “progreso” e o “desenvolvemento da economía”. Resulta estremecedor que isto pase nun país que ten como Presidenta a Michelle Bachelet, socialista represaliada pola Ditadura fascista de Pinochet. Chile vive aínda hoxe baixo a vixilancia dos militares e dos poderes fácticos, cunha Constitución promulgada polos traidores golpistas, con plena vixencia dunha lei antiterrorista que se aplica aos Mapuches, para defender a voracidade capitalista das grandes fortunas chilenas e das grandes multinacionais; algunha delas españolas.

Esta é unha escolma bilingüe mapuche – galega dos seguintes poetas: Elicura Chihuailaf, Graciela Huinao, César Millahueique, María Teresa Panchillo e Paulo Huirimilla. Vén acompañada dunha introdución á historia e a cultura mapuche a cargo do propio Xulio L. Valcárcel. Un libro que deberemos ler con atención.

Seguir lendo

Apuntes sobre o “Manifesto” de Marx e Engels

Manifesto_MarxEngelsTeño nas miñas mans a primeira edición en galego (de xuño de 2009) do Manifesto Comunista de Marx e Engels, editada pola Fundación Federico Engels. Debe haber, cando menos, uns vinte anos que non facía unha relectura desta obra que é o certificado oficial de nacemento do movemento obreiro moderno.

Unha das virtudes desta edición galega radica en que vén acompañada dos prólogos da alemá de 1872, rusa de 1882, alemá de 1883, inglesa de 1888, alemá de1890, polaca de 1892 e italiana de 1893. Estas últimas cinco feitas só por Engels. A primeira edición española foi publicada no periódico “El Socialista” e posteriormente, a dirección do PSOE a difunde en folleto en 1885 (é dicir, seis anos despois da fundación do Partido por Pablo Iglesias). A esta edición súmase un limiar de Alan Woods, que aínda interesante necesita dunha actualización en algúns pasaxes. Este limiar é a tradución dun texto datado en 1996.

Tras o triunfo da Revolución Francesa de 1789 os antepasados da actual dereita política e económica emerxen como clase dominante e rechazan a instauración dun goberno que defenda os dereitos do pobo. De feito os inimigos da democracia defínense, en oposición a ela, como liberais.

Marx e Engels son a fusión entre a filosofía clásica alemá e a esquerda xacobina francesa. Considéranse polo tanto como a esquerda do movemento democrático. O propio Manifesto fala de como o primeiro paso é a elevación da clase traballadora a clase dominante para a conquista da democracia. Obviamente, estamos a falar dunha democracia extensa, de pleno significado e profunda praxe política.

Unha das persoas que farán en clave marxista unha defensa radical da democracia será a polaca – alemá Rosa Luxemburgo. Non hai que esquecer que será Federico Engels o fundador do Partido Socialdemócrata Alemán (SPD) e no limiar ao programa do partido alemán encontraredes un pasaxe que fala da importancia histórica que ten para os traballadores o exercicio consciente do seu voto nas eleccións políticas. Non cae no “parlamentarismo”, el aposta por combinar a acción electoral co traballo nos movementos sociais, especialmente co movemento obreiro, que segue a ser a base da transformación da sociedade, de esa máxima expresión da democracia que en términos clásicos chámase simplemente socialismo.

En fin, recoméndolles a todas as persoas con capacidade de análise crítico, sen sectarismos e que aposte por outro mundo que é posible, esta edición galega cós amigos do Militante teñen a ben espallar.

As Orixes de Ferrol, segundo Ramón Loureiro

As orixes de Ferrol

Este xoves pasei a ollar libros na Galería Sargadelos, que sabedes está situada pola parte de atrás da Casa do Concello. A primeira sorpresa foi atoparme con Javier Guitierrez,  que agora podedes seguir na serie televisiva “Águila Roja” e que acaba de gañar o premio Max como mellor actor teatral. Como non nos coñecemos, so atrevinme a intercambiar un breve saúdo con el.

Tras revisar as novidades e outros libros, cando marchaba atopeime cun pequeno conto do amigo Ramón Loureiro, titulado “”A saga de San Ferreol”, baseada nunha canción do tamén ferrolán Couce Fraguela, e con ilustracións de Francisco Pérez Porto. Unha das cales acompaña este comentario.

Ramón, amigo, vai desenvolvendo un fermoso conto a partir da suposta chegada de San Ferreol, acompañado polo bispo Maeloc a estas Terras do Nordés, tamén, bautizada por el como Escandoi. Aparecen desde Sete Sereas de varia cor, que probablemente estean emparentadas coas Setes Mulleres do Miño, até a Virxe do Nordés – que todo hai que dicilo está asentado nun antigo lugar sagrado do celtas, Chamorro, que ademais tiña a súa propia pedra de abalar – xunto con lobos e dragóns; todo para que a súa profecía sentara as orixes de Ferrol. Unha terra onde as persoas construirían barcos e compoñerían cancións; co tempo xurdiría o sector naval e a Noite das Pepitas.

Unha terra onde todos e todas as nenas terían o don de que con cada conto que lles contaran antes de durmir, eles e elas nos seus soños farían outro novo, inmensamente mellor. Isto, resulta curioso, faime partícipe, xa que teño un xogo coa miña filla de catro anos; eu cóntolle dous contos e ela, despois, bótase a durmir. Son xa moitos contos, todos inventados e que un día terei que empezar a escribir.

Permitídeme unha confesión inoportuna: realmente este libro non o merquei polas miñas dúas fillas. Este conto o considero un regalo persoal, como outros que o propio amigo Ramón tenme feito.

Apertas Ramón, e grazas por este fermoso conto. Parabéns, a ti, ao autor da canción e ao magnífico debuxante.

Ceferino Díaz e a Autonomía Galega

Libro Ceferino D�azRamón Piñeiro tiña razón. A Autonomía foi a apertura dun camiño novo cara ao futuro. Consolidou Galicia como nacionalidade histórica e dounos o instrumento de autogoberno que xamais antes tiveramos os galegos. De feito, hoxe toda forza política representativa ou que o pretenda ser, recoñéceo.

Todo este tempo, nunha democracia española aínda non consolidada (por exemplo: dimisión de Felipe González en maio de 1979 ou a data do 23F…); que vai desde a preautonomía até a aprobación do Estatuto galego de 1980, está reflectido por Ceferino Díaz – un dos actores fundamentais desde as súas responsabilidades na dirección dos socialistas galegos – no seu libro editado por Galaxia: “A esforzada conquista da Autonomía, 1979 – 1981”, e que leva como subtítulo “Unha ollada desde o socialismo galego”; e prólogos do Presidente Touriño e de Alfonso Guerra.

Este é un libro chamado a ocupar un lugar destacado na memoria recente do País. Reflicte desde dentro o tortuoso camiño, que finalmente, dou lugar ao actual sistema político galego. Faino sen sectarismos, aportando actas, documentos e, tamén, dando entrada a outras voces do conxunto do espectro político de entón. Fronte a quen pretenden que se esqueza de onde viñan, que defendían ou pretenden reescribila para darse un protagonismo que non tiñan.

Tras a aprobación dos estatutos catalán e vasco, a dereita pretende usar Galicia como freo na construción do incipiente Estado das Autonomías. Coa axuda obxectiva de aqueles sectores contrarios, que coa súa proposta de “Bases Constitucionais” debilitaban á Galicia autonómica; Ceferino Díaz reclama como patrimonio político do país, o papel decisivo dos socialistas, pero tamén do conxunto da esquerda, tanto do PCG, como das achegas parciais e dubitativas do POG de Camilo Nogueira (que miraba de reollo aos seus competidores no campo nacionalista), así como de outras forzas menores como o PG.

Seguir lendo