Libros de texto

Un dos primeiros recortes do PP, cando gañáronlle as eleccións autonómicas ao presidente Touriño, foi sacar a gratuidade dos libros de texto. Medida da dereita duramente criticada polo conxunto da comunidade educativa. Así moitas ANPAS, nun exercicio de responsabilidade, decidiron montar o seu propio sistema de préstamo universal e solidario de libros, podendo participar todas as familias á marxe da súa situación económica e laboral.

Agora, dende a Consellería de Educación buscan converter a estas asociacións nunha administración informal e paralela. Queren que muden cara o modelo de bonos -imposto polo PP- e que xestionen os libros só para familias en risco de exclusión social e ata onde cheguen os orzamentos destinados pola propia Administración. O certo, que con Touriño as familias gastaban 8 millóns e con Feijóo gastan 120 millóns de euros.

Enlace web a Diario de Ferrol (Columna semanal “Letras de Cambio”).

Cartas

Cando digo que o escritor ferrolán José Torregrosa ten cousas en común con Antonio Gramsci, non pretendo comparalo co gran pensador da esquerda europea. Máis, si afirmar ese vínculo que os une; ambos estiveron nas cárceres fascistas, e ambos escribiron as súas respectivas “Cartas” dende alí.

Explícome. O amigo Torregrosa este verán revisando vellos papeis atopou unha carpeta do seu pai. Dentro estaban as cartas que el mesmo escribía á súa familia dende o cárcere da Coruña. José Torregrosa foi procesado a raíz dun feito histórico fundamental para a Historia de Galicia: a represión franquista do 10 de marzo de 1972 en Ferrol. Lembremos que a ría ferrolá, xunto con Euskadi, Navarra, as áreas industriais de Barcelona e Madrid, e o campo cordobés eran as zonas onde había unha maior oposición organizada á Ditadura.

Ler máis

Sarille: entre a novela histórica e a memoria antifranquista

Sarille_foto

Xosé Manuel Sarille estará dentro dunhas horas – este xoves 29 – na Galería Sargadelos de Ferrol. Invitado pola Asociación Cultural Fuco Buxán, vén a presentar a súa novela “Polos fillos dos fillos” (Candeia Editora). O acto celebrarase a partir das 20 horas, previamente, será entrevistado por diversos medios de comunicación da cidade ferrolá.

A novela é unha recreación da represión que os galegos sufrimos nos anos máis escuros da ditadura franquista. E esa etapa de consolidación do réxime nos anos corenta e cincuenta, onde toda esperanza desaparece coa derrota da Segunda República na Guerra Civil española. É tamén a recuperación da historia da súa propia familia, grazas ao cal o autor arma toda a trama da novela; e tamén a historia da represión en Castroverde (Lugo) desde os primeiros momentos do golpe de estado e as ansias de liberdade asasinadas dunha poboación labrega simpatizantes da esquerda, do partido socialista e demais partidos progresistas.

É esta unha historia ben construída, densa e comprometida cunha realidade crúa, pero, que ao mesmo tempo, resulta ser unha novela histórica, pero, tamén de recuperación e de reivindicación da memoria democrática do noso pobo, de recoñecemento ás vítimas do fascismo español.

A vantaxe que teñen os libros é que a cada cal permítese facer a súa propia lectura, pero podo asegurar que vexo nesta novela de Sarille esa prosa incisiva, comprometida a cada parágrafo e completa da mellor literatura de Saramago. Aínda que doutro xeito, por momentos teño a mesma sensación de cando lin o “Ensaio sobre a cegueira” (Editorial Caminho).

Sarille non ten o apoio mediático de moitas das grandes firmas literarias do noso País. Estamos ante unha persoa libre nas súas opinións e iso non gusta ao poder, sexa cal sexa este. De feito, na etapa xustamente anterior na Radio Galega, foi apartado da tertulia nocturna porque era crítico coas formas de facer desde o BNG co – gobernante. E todos somos coñecedores da súa militancia nacionalista e compromiso social.

O que si podo asegurar é a súa calidade literaria, a nivel de calquera dos grandes da literatura galega. Este xoves temos unha ocasión para escoitalo, e tamén, para facernos coa súa novela. Que como di nela: para cambiar o mundo, cómpre ler.

Vémonos alí, na Galería Sargadelos de Ferrol, ás 20 horas.

Torregrosa: Teatro e compromiso

torregrosa.jpg

Tiven a sorte de recibir do propio autor unha obra revisada e actualizada de teatro que leva como nome “La masacre de la calle Contreras”. Unha obra nacida na época franquista e que vén a celebrar as máis das vinte mil visitas có amigo Torregrosa, ten na súa bitácora en internet “Cumbres Borrascosas”.

Este é un prezado regalo que recibo, que vai a revalorizar a miña biblioteca persoal, e que recoméndolle a todo o mundo, xa que logo é de moi doado acceso con isto das novas tecnoloxías. Ademais, poderán ver neste blogue unha gran parte da obra literaria (novela, poesía, teatro, conto e cine) deste ferrolán comprometido coa cultura e polo cambio para unha sociedade máis xusta. Quizais as súas obras máis coñecidas polo público sexan o libro “El Juicio de los 23” (proceso xudicial que o franquismo abre contra os líderes do 10 de marzo de 1972 en Ferrol) do que é coautor xunto con Rafael Pillado e Enrique Barrera e a novela “Abordajes”, cuxa portada é un fragmento dunha obra orixinal do pintor Víctor García Novás, así como, as súas colaboracións no suplemento “Nordesía” deste xornal.

La masacre de la calle Contreras” é unha obra teatral en dous actos onde un popular prostíbulo vai ser o escenario do que lle acontece a mulleres que acusan nelas as dificultades da vida; que unha vai morrer a mans de mariñeiros da armada dos Estados Unidos; de presións policiais e políticas e de inesperadas vinganzas… Pero, tamén é moito máis.

Esta obra teatral tamén forma parte dunha época onde a cultura era un elemento de formación intelectual e transformación social. Onde o creativo era a proa da loita contra a ditadura fascista do xeneral Franco; un instrumento aos servizo da emancipación dos traballadores como elemento central na loita pola reinstauración da democracia.

Coa recuperación desta obra teatral o seu autor tamén fai un exercicio de recuperación da Memoria Histórica democrática da loita antifranquista. Por se alguén ten algunha dúbida, “La masacre de la calle Contreras” foi estreada no cárcere da Coruña, pola sección de presos políticos o 6 de maio de 1972, moitos dos seus “actores – presos” tiveron un papel esencial tanto na loita antifranquista como antes e hoxe na Democracia. Xunto co autor, José Torregrosa, interviñeron: Ánxel Cortizas Domenech, Xan María Castro Paz, Antonio Romero Ramos, Juan Fernández López, Suso Díaz Díaz, Francisco Caballero Martínez, Vicente Álvarez Areces, Rufino Corbato Coto, Francisco Rodríguez Sánchez e Rafael Bárez Vázquez.

Lúa de Xemas Frías: o Pobo Mapuche Nación

Nunca fumos

o pobo elixido

pero matáronnos

no sinal da cruz.

(Salmo 1492, Graciela Huinao)

Este venres pasado, desde a Asociación Fuco Buxán, presentouse na Galería Sargadelos de Ferrol, unha escolma de poesía mapuche editado por Espiral Maior. Esta presentación correu a cargo da directiva da asociación Rosa Méndez, coñecida poetisa, ensaísta e especialista en patrimonio público.

Con ela estaban Omar Contreras, exiliado chileno, membro do Cosal, residente en España, practicamente desde o golpe de estado que acabou coa democracia en Chile e coa vida do Presidente Salvador Allende hai tres décadas. Tamén nos acompañaba Xulio L. Valcárcel responsable desta edición. Mágoa de que o director literario desta obra, Miguel Anxo Fernán Vello, non puidera finalmente estar.

Tras un vídeo de Guido Brevis, “Territorios de Frontera”, sobre a realidade do Pobo Mapuche, os tres contertulios fixeron un percorrido tanto pola realidade socio – política actual e histórica de Chile, como pola cultura deste Pobo que está a ser exterminado pola autoridades do país, baixo o argumento do “progreso” e o “desenvolvemento da economía”. Resulta estremecedor que isto pase nun país que ten como Presidenta a Michelle Bachelet, socialista represaliada pola Ditadura fascista de Pinochet. Chile vive aínda hoxe baixo a vixilancia dos militares e dos poderes fácticos, cunha Constitución promulgada polos traidores golpistas, con plena vixencia dunha lei antiterrorista que se aplica aos Mapuches, para defender a voracidade capitalista das grandes fortunas chilenas e das grandes multinacionais; algunha delas españolas.

Esta é unha escolma bilingüe mapuche – galega dos seguintes poetas: Elicura Chihuailaf, Graciela Huinao, César Millahueique, María Teresa Panchillo e Paulo Huirimilla. Vén acompañada dunha introdución á historia e a cultura mapuche a cargo do propio Xulio L. Valcárcel. Un libro que deberemos ler con atención.

Seguir lendo