A palabra perseguida

Poblicado o por
Resposta

Prima a violencia e a política é hoxe sinónimo de negocio. O capitalismo global está a estender o seu xeito de entender a acumulación da riqueza. O grande éxito da guerra da Ucraína foi que Europa deixara de comprar gas e petróleo ruso polo dos Estados Unidos. O grande éxito do ataque contra Irán é que, ante a ausencia do produto procedente dos países bañados polo estreito de Ormuz, sube a cotización do procedente das grandes multinacionais que apoian a Trump.

Vivimos tempos escuros. Hai quen de xeito irresponsable súmase crendo que aquí hai un novo negocio e que van sacar tallada. Igual que aqueles de apoiaron a persecución das clases traballadoras norteamericanas de orixe hispana e hoxe lamentan que os seus tamén sofren as consecuencias.

A liberdade de prensa e de opinión están en perigo. Contar as verdades ten un custe e un risco. A palabra está perseguida, esixen que se dobregue e só sexa un mero transmisor da vontade despótica. O capitalismo global avanza e a democracia retrocede aquí en Europa. Soamente resiste o goberno de España contra aqueles que, coa escusa das supostas riquezas, afogan a palabra. Non vaia ser que esta semente en boa terra e aqueles que escoitan a comprendan.

https://diariodeferrol.elidealgallego.com/opinion/2026-03-05/a-palabra-perseguida-840713.html

De poetas e estrelas

Poblicado o por
Resposta

Permítanme, nesta semana tan rosaliana, datar o nacemento da poesía coa aparición do propio ser humano. Así, antes de existir a mesma como tal, foi voz e canto, e este último trouxo consigo a música, pero para que todo isto non esquecera a súa memoria aprenderon a escribir e a ler os seus segredos escondidos baixo o grafito impreso no papel, pasando as e os trobadores a poetas.

É certo que a poesía – e antes o canto – nace pola conciencia do ser humano da súa propia fraxilidade. Quizais, por iso, as historias que reflicten os nosos sentimentos teñen tanto acougo, incluso hoxe en día. Quizais, iso fai que as cancións que triunfan e soan non nosos móbiles sexan – na inmensa maioría dos casos – de amor ou, mellor, de desamor. Senón pregunten á propia autora dos “Cantares Gallegos” ou á Rosalía catalá.

Pero, a poesía é o lugar que non ten medo. Simplemente, porque aí cada quen pode, aínda que sexa grazas ás palabras facer realidade as súas arelas. Non esquezan a etimoloxía da palabra “desexo”, significa “a perda do ceo estrelado”. E as estrelas son todo aquelo que queremos alcanzar. Como as sete estrelas de Castelao, ou das sete do poema de Darío Xohán Cabana que falan de vida, pan, luz e liberdade.

https://diariodeferrol.elidealgallego.com/opinion/2026-02-27/de-poetas-e-estrelas-839386.html

Volver a Rosalía

Poblicado o por
Resposta

Cada vinte e tres de febreiro convértese nunha data importante para o noso país. Non por aquel inquilino que estivo durante un tempo vivindo no Castelo da Palma en Mugardos. Cada vinte e tres de febreiro volvemos a Rosalía, a pensar en cando teremos outra visita á súa casa da Matanza, en Padrón. A revisitar os seus libros e a revisar o seu legado en nós, as galegas e os galegos.

Hai forzas da natureza que sobreviven como mito e como canción e verso nas voces do seu pobo. Dá igual o paso do tempo, incluso nin o frío, nin a auga que acaba por derrubar as paredes de calquera casa, poden con ela. Seguramente, porque está impresa no ADN de cada unha e de cada un de nós. Somos o que somos, porque antes estivo ela e foi a nosa memoria e o noso rexurdimento como nación, como persoas que estenden un xeito de vivir e estar no mundo.

Así as galegas e os galegos cantamos a este país na lingua galega, porque como ela dicía serve para consolo dos males e para alivio das penas. Así á beira do mar esperamos esa proia da pedra do lar, torradas con mel e patacas asadas con sal e vinagre, que saben a noces. Así esperamos os misterios da tarde e os murmurios da noite. Xa saben, non esquezan o 23 volver a Rosalía.

https://diariodeferrol.elidealgallego.com/opinion/2026-02-19/volver-rosalia-837631.html

A casa de Don Ricardo

Poblicado o por
Resposta

Da casa de Ricardo Carvalho Calero queda realmente pouca cousa. Foi hai quince anos, no mandato do alcalde Vicente Irisarri, cando esa parcela xunto coas outras dúas lindeiras pasaron o patrimonio municipal, co obxectivo de ter uso cultural e veciñal. Tras o socialista pasaron pola alcaldía: José Manuel Rey Varela, Jorge Suárez, Ángel Mato e agora temos outro goberno da dereita.

A actual maioría absoluta do PP decretou unha intervención de urxencia, pero que non vai a resolver nada, excepto que os cascallos que quedan poidan ir parar á rúa San Francisco ou á Praza Vella. O argumento é que están á espera de aprobar o Plan Especial de Ferrol Vello, tendo como cuestión de fondo unha sentenza – de fai tres anos – do Tribunal Supremo que impide a suma de volumes.

O certo é que a casa está gafada. Tras quince anos, incluso indo pola “vía lenta”, é dicir coa intervención da Dirección Xeral de Patrimonio da Xunta, isto tiña que estar resolto. Así que hai que preguntarse se resulta que para algúns é un problema o legado reintegracionista de Don Ricardo. Lembremos como, determinadas institucións do país, aproveitaron a pandemia do 2020 para ocultar a súa figura, facendo unhas Letras Galegas vergoñentas.

https://diariodeferrol.elidealgallego.com/opinion/2026-02-12/a-casa-de-don-ricardo-836280.html

O bon vivir

Poblicado o por
Resposta

Son as pequenas cousas as que dan fe diso que chamamos “bon vivir”. Por exemplo, algo tan sinxelo como facer o almorzo en algunha das cafeterías de Ferrolterra. Que mellor que sentarse arredor dunha mesa e pedir un café e tostas con aceite, xamón e tomate? Evidentemente, non é algo que os simples mortais podamos facer todos os días, á marxe de que isto sería – obviamente – moi ben acollido pola hostalería. Pero, que dúbida cabe que para as e os traballadores e, incluso, unha parte da clase media, sería un gasto excesivo. Ao nivel, de quen fuma un paquete ao día e tal como están os prezos.

Así, hai moitas cafeterías onde un pode desfrutar dese bon almorzo desexado. Por citar un par deles, a carón da praza do Inferniño e, por outra banda, reivindicar aqueles tempos tranquilos de convivencia veciñal: aí temos a nova andaina exitosa do vello “Gran Vía”, que volve a ser un lugar de encontro e referencia no barrio. Cruzando a Estrada de Castela temos o “Vetav’s”. Un como sempre busca o significado ás palabras e interpelado pola curiosidade acabou preguntando e sabendo que son as iniciais dos nomes dos netos da familia que rexenta esta cafetería. Así todo resulta moi familiar, como debe ser.

https://diariodeferrol.elidealgallego.com/opinion/2026-02-04/bon-vivir-834463.html