Lúa de Xemas Frías: o Pobo Mapuche Nación

Nunca fumos

o pobo elixido

pero matáronnos

no sinal da cruz.

(Salmo 1492, Graciela Huinao)

Este venres pasado, desde a Asociación Fuco Buxán, presentouse na Galería Sargadelos de Ferrol, unha escolma de poesía mapuche editado por Espiral Maior. Esta presentación correu a cargo da directiva da asociación Rosa Méndez, coñecida poetisa, ensaísta e especialista en patrimonio público.

Con ela estaban Omar Contreras, exiliado chileno, membro do Cosal, residente en España, practicamente desde o golpe de estado que acabou coa democracia en Chile e coa vida do Presidente Salvador Allende hai tres décadas. Tamén nos acompañaba Xulio L. Valcárcel responsable desta edición. Mágoa de que o director literario desta obra, Miguel Anxo Fernán Vello, non puidera finalmente estar.

Tras un vídeo de Guido Brevis, “Territorios de Frontera”, sobre a realidade do Pobo Mapuche, os tres contertulios fixeron un percorrido tanto pola realidade socio – política actual e histórica de Chile, como pola cultura deste Pobo que está a ser exterminado pola autoridades do país, baixo o argumento do “progreso” e o “desenvolvemento da economía”. Resulta estremecedor que isto pase nun país que ten como Presidenta a Michelle Bachelet, socialista represaliada pola Ditadura fascista de Pinochet. Chile vive aínda hoxe baixo a vixilancia dos militares e dos poderes fácticos, cunha Constitución promulgada polos traidores golpistas, con plena vixencia dunha lei antiterrorista que se aplica aos Mapuches, para defender a voracidade capitalista das grandes fortunas chilenas e das grandes multinacionais; algunha delas españolas.

Esta é unha escolma bilingüe mapuche – galega dos seguintes poetas: Elicura Chihuailaf, Graciela Huinao, César Millahueique, María Teresa Panchillo e Paulo Huirimilla. Vén acompañada dunha introdución á historia e a cultura mapuche a cargo do propio Xulio L. Valcárcel. Un libro que deberemos ler con atención.

Seguir lendo

Megasa: a negociación, unha trampa

Por Vicente Rivas

Secretario do Comité de Empresa por UGT

Tras 16 meses de negociación do Convenio Colectivo, os traballadores de Megasa, a siderúrxica galega, asentada no Concello de Narón, seguen sen poder subscribir un convenio, debido á postura da Dirección, encaprichada en que os traballadores hipotequen os seus dereitos coa firma dun convenio de aspectos sociais regresivos, con unha única desculpa; a crise.

Vicente Rivas no centro da imaxe

Vicente Rivas no centro da imaxe

A parte económica atrasou de maneira deliberada a negociación os primeiros meses do ano 2008, cando os resultados económicos da empresa presentaban un dos seus mellores momentos.

As necesidades expostas no anteproxecto de convenio pola parte social, baséase na regulamentación de aspectos de primeira necesidade: mantelo poder adquisitivo, regulamentar as categorías e promoción profesional, aplicación de contrato relevo aos 60 anos, complementar IT derivado de accidente de traballo, creación dun plus para os traballadores que exercen o seu traballo en sábado ou domingo, ou recortar a xornada laboral – na actualidade en 1774 horas e 45 minutos / ano-, non podía supoñer na negociación aspectos que motivasen unha postura patronal tan enfrontada, tendo en conta que no inicio da negociación, esta non presentou na mesa ningunha proposta da súa necesidade para incluír na mesma.

Seguir lendo

Chámome Anxo

Con-miña-nai

Ás amigas, e aos amigos. Para Ripoll e Sarille.

Hoxe fun ao Xulgado a recoller a certificación literal da tradución ao galego do meu nome. Desde xa oficialmente chámome Manuel Anxo. É, indubidablemente, só un pequeno cambio, pero que persoalmente ten moito significado para min. Ten moito que ver cos sentimentos.

Sempre conto a mesma historia. Fillo dunha familia galego falante que sufriu a inmersión lingüística en castelán, como así obrigaba a educación franquista e que aínda é moi recente o cambio neste senso. Agora, parece que entre a Xunta do PP – Feijoó9, os mal chamados “Galicia Bilingüe” e Rosa Díez, andamos a desandar o camiño do recoñecemento do mesmo status para todas as linguas de España… xa se sabe, iguais si, pero só unha é a lingua “española”.

A inmersión lingüística en castelán trouxo na miña familia cousas tan disparatadas como que os meus pais e familiares adultos usasen entre eles e os seus achegados o galego; máis aos fillos falábannos en castelán. De feito, segue a ser habitual os diálogos galego / castelán. Iso non é simplemente unha anécdota, senón unha expresión máis da profunda represión da nosa identidade propia como persoas e como País.

A miña outra identidade e moi marcada, obviamente, é que sinto orgullo de ser fillo de traballadores, consciente de pertencer a unha clase social que chegará a emanciparse, que a aspiración a hexemonía será realidade.

Foi grazas ao meu profesor de galego Alexandre Ripoll como eu reencontreime co idioma propio. Acababa o derradeiro curso da Formación Profesional de Segundo Grao. O seu exame final foi obrigarme a falar – mentres se desenvolvía a clase – en galego; acabei descubrindo que podía superar esas barreiras invisibles que unha deformación educativa che pode crear. Desa etapa tamén está a miña amizade con Xosé Manuel Sarille, que co tempo acabaría fundando a Mesa pola Normalización Lingüística. Ripoll ten moito que ver con que eu escriba en galego; rachou o camiño para recuperar unha parte da miña identidade pertencente a unha xente e a unha cultura diferenciada.

É un xeito de saldar unha débeda coa historia da miña familia, da miña nai e do meu País. Estou a saldar unha débeda comigo mesmo. Chámome, tamén Anxo.

O BNG de Fene en caída libre?

limpando-o-baston-ivan

Acaba de romper o BNG o goberno municipal de Fene, que está encabezado polo amigo e alcalde socialista Iván Puentes. Malas novas para o conxunto das forzas progresistas.

Os argumentos dos nacionalistas, do seu voceiro e dirixente da UPG Manuel Polo, son cando menos “insubstanciais”: falta de “dinamismo” do propio Iván, do concelleiro de Facenda e Urbanismo “Lalán” e practicamente do conxunto do grupo socialista. Xa se sabe, estes “roxos”… vagos e maleantes, como aínda din os de dereitas. Eses que levan nesta etapa facendo pinza co propio BNG fenés en contra do Alcalde e do Partido Socialista.

O problema radica en que tras máis de dúas décadas de gobernos de maioría absoluta do nacionalismo fenés, aínda non se afixeron á nova realidade, xunto con que a propia Administración fenesa segue a ser unha imaxe da propia composición interna do BNG local, sobre todo en postos administrativos clave.

O ataque a Iván é un intento á desesperada de que non se consolide a hexemonía socialista en Fene. Pero, quizais estrañara o ataque a Lalán – porque se por algo se destaca é por un exacerbado dinamismo – senón fóra porque desde a UPG ven a posibilidade de atacar a quen compatibiliza as súas funcións municipais coa Coordinación do Comité Cidadán de Emerxencia para a Ría de Ferrol. Quizais, agora, desde fóra tamén vexan porque na cidade de Ferrol non lle perdoan o seu apoio a Reganosa.

Unha nota ao marxe: supoño que Iván, agora sabe do erro que cometeu aceptando a dimisión como edil do anterior voceiro socialista, Antón Noceda, tras os seus enfrontamentos co grupo municipal do BNG. O obxectivo do nacionalismo fenés dirixido polo upegallo Manuel Polo non era contradicir o “mal carácter” do amigo Antón, senón o propio Alcalde e o partido socialista. Por certo, que pensan os do Colectivo “Avante” do anterior Alcalde Xosé Rivera Arnoso? En todo caso, a Antón xa o víchedes onte no Diario de Ferrol (a foto é de J. Sarmiento), ao lado de Iván e José Antonio, actual voceiro socialista.

Hai tamén dentro do BNG, máis acentuado na comarca ferrolá, a idea de que están en caída libre e lles prexudica estar en coalición cos socialistas (en Pontedeume seguen a ter alcalde do PP en minoría, por isto tamén). Hai quen considera que lles iba mellor cando Fraga gobernaba e eles estaban ao fronte da oposición. Evidentemente, é máis fácil iso que gobernar.

Seguir lendo