Chámome Anxo

Con-miña-nai

Ás amigas, e aos amigos. Para Ripoll e Sarille.

Hoxe fun ao Xulgado a recoller a certificación literal da tradución ao galego do meu nome. Desde xa oficialmente chámome Manuel Anxo. É, indubidablemente, só un pequeno cambio, pero que persoalmente ten moito significado para min. Ten moito que ver cos sentimentos.

Sempre conto a mesma historia. Fillo dunha familia galego falante que sufriu a inmersión lingüística en castelán, como así obrigaba a educación franquista e que aínda é moi recente o cambio neste senso. Agora, parece que entre a Xunta do PP – Feijoó9, os mal chamados “Galicia Bilingüe” e Rosa Díez, andamos a desandar o camiño do recoñecemento do mesmo status para todas as linguas de España… xa se sabe, iguais si, pero só unha é a lingua “española”.

A inmersión lingüística en castelán trouxo na miña familia cousas tan disparatadas como que os meus pais e familiares adultos usasen entre eles e os seus achegados o galego; máis aos fillos falábannos en castelán. De feito, segue a ser habitual os diálogos galego / castelán. Iso non é simplemente unha anécdota, senón unha expresión máis da profunda represión da nosa identidade propia como persoas e como País.

A miña outra identidade e moi marcada, obviamente, é que sinto orgullo de ser fillo de traballadores, consciente de pertencer a unha clase social que chegará a emanciparse, que a aspiración a hexemonía será realidade.

Foi grazas ao meu profesor de galego Alexandre Ripoll como eu reencontreime co idioma propio. Acababa o derradeiro curso da Formación Profesional de Segundo Grao. O seu exame final foi obrigarme a falar – mentres se desenvolvía a clase – en galego; acabei descubrindo que podía superar esas barreiras invisibles que unha deformación educativa che pode crear. Desa etapa tamén está a miña amizade con Xosé Manuel Sarille, que co tempo acabaría fundando a Mesa pola Normalización Lingüística. Ripoll ten moito que ver con que eu escriba en galego; rachou o camiño para recuperar unha parte da miña identidade pertencente a unha xente e a unha cultura diferenciada.

É un xeito de saldar unha débeda coa historia da miña familia, da miña nai e do meu País. Estou a saldar unha débeda comigo mesmo. Chámome, tamén Anxo.

Tragando Sabres

 

Sarille, á esquerda

Por Xosé Manuel Sarille (Fundador da Mesa pola Normalización Lingüística

O día 2 de Xullo o LNG Rivers, de 288 metros e cargado con 135.000 metros cúbicos de gas natural, tivo problemas para entrar na Ría de Ferrol, onde se atopa a alucinante planta de gas de Reganosa, a poucos metros de Mugardos e da cidade. A mareira e o vento do sur abatíano contra a Punta Coitelada, até que os prácticos lograron subir e iniciar unha perigosa manobra de enfiamento para penetrar na ría.

Aínda que o caso pasou conscientemente desapercibido, aínda é noticia. Porque nunha destas a cousa vai en serio e ese día vainos dar o riso co naufraxio do Prestige, un xogo de nenos comparado coas consecuencias que pode ter un accidente deste tipo.

Reganosa é unha barbaridade ecolóxica e política que se parece moito á Cidade da Cultura, ao Porto Exterior da Coruña e ao topónimo da cidade. Por que ao topónimo? Polas sentenzas, polas soberbias e polas hipocresías. Choven as sentenzas do Tribunal Superior de Xustiza contra o establecemento e a autorización de funcionamento da planta, e os representantes políticos, pois iso, ven chover como se chovese. Non lles soa? É unha vella técnica que valeu para considerar ao alcaldón como un totalitario.

E tamén se parece en que problema é grave en si mesmo, que diría un cursiñista da escola de Marta Harnecker, pero tamén o é porque nunha sociedade civilmente fortalecida, nunha democracia de calidade, non é posíbel que calquera chisgaravís do turno electoral se poña por riba das sentenzas. Acó as sentenzas magréaas calquera delegado provincial de calquera cor. Vaia rexión.

Pubricado no semanario A Nosa Terra, 5 setembro 2008. Nº 1.323. Páxina 6.

Sarille en Ferrol

Este xoves 17 de abril, tiven a ocasión de presentar a Xosé Manuel Sarille, fundador da Mesa pola Normalización Lingüística, en nome da Asociación Cultural Fuco Buxán, na Galería Sargadelos de Ferrol.

Viña a presentarnos o seu novo libro: “A impostura e a desorientación na normalización lingüística” (Aí atrás publiquei un artigo sobre este ensaio na prensa – “Sarille e a aposta polo galego” – o podedes ver máis abaixo).

Sarille e Manuel CendánOnte no Diario de Ferrol sae unha entrevista (reproducida pola Plataforma Ártabra 21) que lle fixeron a toda páxina, e, por así dicilo o vindeiro martes 22, na emisora local da Cope, faremos a segunda xeira cunha entrevista radiofónica.

Hai vinte anos que non estabamos xuntos. En 1986 el era profesor no Instituto de Formación Profesional de Barallobre, no Concello de Fene, e eu alumno de Máquinas – Ferramentas. Naquel tempo a nosa relación permitiume seguir de preto a constitución e primeiras accións da Mesa; el acabou marchando para Compostela e perdemos o contacto, até hai mes e medio que a través da Rede o recuperamos. Previamente, xa o tiña localizado nas tertulias da noite na Radio Galega.

Por que Fuco Buxán presenta este libro? (Transcribo as notas da miña intervención).-

Esta é unha asociación vencellada e que cre nos movementos sociais e que se move no campo ideolóxico da esquerda.

Iso lévanos a preocuparnos por todo aquilo que afecte á sociedade, e que sirva para a súa transformación progresista.

Tamén é certo que nas últimas eleccións xerais houbo quen pretendía introducir en Galicia a crispación e a idea de dúas supostas sociedades onde non se respecta os dereitos individuais dunha parte, e que avoga pola segregación dos rapaces no ensino e basicamente, pola desaparición do galego baixo o eufemismo da “liberdade de elixir”. Utilizan a Constitución e o Estatuto de Galicia para negarlle ao galego e aos galegos a súa propia existencia.

Fronte aos que fomentan a vagancia intelectual e sociedades uniformadas, presentamos hoxe un ensaio sobre a situación do galego cun discurso diferente, crítico e autocrítico, onde se analiza a actual parálise e retroceso do idioma, nun momento onde xa quedou claro que as tres forzas políticas que conforman o Parlamento galego teñen a mesma política lingüística.

Este libro é tamén, un percorrido polos organismos oficiais ou para oficiais, a falta de autoridade da RAG; e a necesidade de configurar un verdadeiro “eixo atlántico” con Portugal e que hoxe está paralizado.

Este ensaio pretende a reflexión e a evolución das propias posicións, sacudir a nosa indolencia, ademais cando pretendemos mirarnos no espello catalán e despois andamos mirando de reollo ás posicións máis carcas dos involucionistas.

O seu título é moi claro: “A impostura e a desorientación na normalización lingüística”. Fronte a desorientación actual e a impostura na que todos, en maior ou menor medida participamos, a análise crítica e autocrítica de Sarille.

Podo asegurarvos que a intervención de Sarille non defraudou.

Sarille e a aposta polo galego

Quero aquí propoñerlles o último ensaio de Xosé Manuel Sarille, “A impostura e a desorientación na normalización lingüística” (Candeia Editora). Un libro necesario que analiza onde estamos e como reformular a estratexia, desta inacabada aposta, porque o galego teña a súa presenza predominante na sociedade galega; como recoñecemento dos dereitos que temos a existir como tal, a manter o sinal básico da nosa identidade nacional como pobo diferenciado. Seguen a ser certas aquelas palabras de Castelao de que seremos galegos mentres exista o galego.

É este un ensaio cun discurso diferente, crítico e autocrítico, a corazón aberto, onde se analiza a historia da normalización lingüística, a guerra civil das normativas, os sectarismos políticos – ideolóxicos, a actual parálise e retroceso do idioma galego, nun momento onde xa as tres forzas políticas que conforman o Parlamento galego tiveron ocasión de levar adiante a súa política lingüística, e o resume é que neste eido non hai diferenzas substanciais entre elas.

Un ensaio sen concesións, nin tan sequera para o propio Sarille, fundador d­’A Mesa. Unha análise que racha con sectarismos e tabús; algo pouco visto nun país onde a falta de autocrítica é normal. Unha análise necesaria para romper a impostura e buscar unha nova orientación que abra novos vieiros para o galego, como idioma nacional e non residual. Un libro que lle doerá a máis dun político de pro; e quizais por iso sorprende a liberdade de pensamento e crítica do autor. Mais, o ten claro: “a ninguén se lle pode pedir que faga de corista”.

Ler artigo completo en Vieiros

Impostura e desorientación na normalización lingüística

A impostura e a desorientación na normalización lingüística

Por Xosé Manuel Sarille

Libro SarilleUnha reflexión libre. Dirixido aos que queren reflexionar libremente sobre a lingua. Un libro con moitas preguntas e respostas. Entre elas as seguintes:

Por que a política lingüística municipal do BNG é igual, con moi poucas excepcións, á dos concellos gobernados polo PP e o PSOE?

Por que Anxo Quintana entregou o 15 de setembro de 2005 a política lingüística da Xunta ao PSOE, cando ía ser unha área xestionada entre as dúas forzas? Que quería dicir cando declarou que “pola lingua non vaí haber problema”?

Cando os tres partidos principais ensaiaron xa a súa política de lingua en todo tipo de institucións, concellos grandes e pequenos, deputacións e Xunta, e fracasaron, quedan enerxías nalgún outro lugar? Hai razóns para a alegría?

Por que as institucións comprometidas coa lingua teñen unha enorme responsabiíidade no fracaso da súa normalización?

Por que sendo Galiza un país rico dentro do contexto mundial, ten dificultades para desenvolver políticas complexas? É rico e atrasado? Que consecuencias ten iso na normalización lingúística?

Por que as normas da Real Academia Galega teñen nas edicións actuais máis de cincuenta erros graves, que as converten, ás edicións, en inservíbeis?

Por que cando Europa está a construír grandes rexións e o mundo camiña cara a globalización, en Galiza óptase por afondar as distancias culturais con Portugal e Brasil?

Por que en Estremadura estudan portugués máis de 10000 alumnos e aquí practicamente ningún?

Por que as Universidades non criaron estudos específicos para especialistas na política de lingua? Por que, no entanto, hai dez ou doce organismos investigando léxico sen coordinarse?

Cantos profesionais da normalización língúística en nómina hai facendo política cultural? Todos?

Por que todas as tendencias do BNG calan a boca ante unha política lingüística igual ou  peor que a do PP da época de Fraga?

SEN DIAGNÓSTICOS LIBRES E SEN AUTOENGANOS NON HAI SOLUCIÓNS POSÍBEIS.

Xosé Manuel Sarille é Presidente de Honor da Mesa pola Normatización Lingúística. Está vinculado á defensa da lingua galega desde a adolescencia.

Enderezo de Candeia Editora