Arquivo por etiquetas: Castelao

Pedrayo e o profeta Daniel

Poblicado o por
Resposta

Ando a ollar a edición de Patricia Arias Chachero, “Ramón Otero Pedrayo: A miña amizade con Castelao e outros escritos”, Editorial Galaxia 2026. Un novo libro que reúne publicacións dispersas feitas ao longo de toda a súa vida, que contextualiza a sólida amizade deste con Daniel Rodríguez Castelao. Fronte aos falsos prexuízos de moitas décadas, esta recompilación abre as portas a unha nova e máis axeitada lectura, sobre dúas persoas, que tiveron un papel esencial na historia e na resistencia democrática do noso país.

Otero, levado polo seu recoñecemento a Castelao, identificaba e este co Profeta Daniel da Catedral compostelá. É de supoñer por ser dos poucos que ri no Pórtico da Gloria. Sabemos que a risa está asociada á mocidade e á creatividade, que Don Ramón consideraba a Castelao un gran artista e intelectual, ao mesmo nivel dos seus contemporáneos europeos.

Con este traballo Patricia Arias axuda a rachar estereotipos dun Don Ramón “tan de dereitas”, que pretendían poñelo de costas a un Castelao que foi ministro de España, e a un Partido Galeguista que anos antes acordou participar na Fronte Popular ou que fixo de Galaxia o principal foco de resistencia do galeguismo político – cultural.

https://diariodeferrol.elidealgallego.com/opinion/2026-07-11/pedrayo-e-o-profeta-daniel-867280.html

https://editorialgalaxia.gal/wp-content/uploads/2026/04/A-mina-amizade-con-Castelao.jpg

Un país chamado Trasalba

Poblicado o por
Resposta

Hai poucos días o Ateneo Ferrolán estivo na xornada organizada pola súa federación, na Casa de Otero Pedrayo en Trasalba (Amoeiro – Ourense). Alí, o conxunto dos Ateneos de Galicia foron recibidos pola fundación, que é depositaria do seu legado e da propia casa grande de labranza que, durante moito tempo, foi parte do exilio interior ao que Don Ramón foi sometido, pola ditadura que acabou coa democracia española.

Hai que agradecer a presenza do presidente do Padroado Eduardo López, así como do alcalde de Amoeiro José Luís González e da banda de música deste concello. Unha xornada que, a maiores, contou coa participación da secretaria da fundación, Patricia Arias, que xa estivera nas xornadas do Ateneo Ferrolán, onde tratárase da especial relación de amizade de Otero e Castelao.

Así, tras estes eventos xa enunciados, xunto coa que se fixo no marco da feira do libro de Ferrol en abril, tras o verán a entidade ferrolá será escenario dunha nova xornada, que contará coa presenza de distintas autoridades e da propia fundación dun Don Ramón, co que necesitamos romper os estereotipos herdados de quen quixo que nunca a democracia, a cultura e un país chamado Galicia tiveran espazo nas nosas vidas.

https://www.fundacion-oteropedrayo.es/es

A torre dos cabalos

Poblicado o por
Resposta

Supoño que esta entrega podería ser etiquetada como a dun conto máis. Pero, o certo que todo comeza nos “Diarios de Arte” de Castelao e, naquela visita cultural, que como bolseiro fixo por unha boa parte de Europa. En Berlín foi quen de achegarse ao “Konprinzenpalais” en 1921. Esta antiga residencia gobernamental prusiana, de 1919 a 1937, foi sede da colección de arte moderna alemá.

Neste museo acabou anotando, no seu caderno, que: “Frank Marc xa é outro cantar. Este artista, morto na guerra, era o máis alto representante da fracción alemá do sur e o máis importante artista do Expresionismo. O seu cadro representando catro cabalos e un cachiño do arco da vella, é a mellor obra nova que levo fitado: todo parece de vidro transparente tinxido de azul e alumeado por atrás”.

Así “A torre dos cabalos azuis” e a autosuxestión, acabaron por provocarme un estraño soño. Alí estaba eu. Vendo o mar do fin do mundo. Alén del, nada había. A carón, a entrada a unha torre de catro casas coas xanelas pechadas. Sabía que se decidía quedar só tiña que abrir as fiestras. Iso si, tiña que vivir segundo o clima de cada piso. Todos variantes dunha mesma estación, todas cubertas cun branco manto perpetuo de neve.

Os libros son perigosos

Poblicado o por
Resposta

Hai unha relación íntima e case mística entre a lectora ou lector cos seus libros. Unha comuñón que transforma o ser interior de cada persoa, xa que a lectura obriga a cada un a interiorizar e a desenvolver a nosa capacidade de pensar e de entendermos o mundo. Por iso, unha persoa que ten capacidade para ler, pensar e sentir alén dun mesmo, resulta un perigo para aqueles que buscan impoñer sociedades inmersas en longas noites de pedra.

Cando as sociedades están polarizadas a capacidade crítica, a voz discrepante é acosada e perseguida. Todo a prol do pensamento único. Por iso os libros son perseguidos, son a nosa memoria colectiva, a testemuña dunha sociedade libre que pode ser posible.

Agora que a memoria volve, que se está a escribir a verdadeira historia, non a de aqueles que por declararse en rebeldía contra a democracia e as liberdades cidadás crían que “todo estaba ben atado”, é o momento de lembrar que tamén os libros e as bibliotecas foron violentadas. Por poñer dous exemplos, aí están os nove mil libros do Centro de Cultura Obreira que foron queimados na praza de Amboage pola extrema dereita en 1936 ou o saqueo que sufriu – como moitas – a biblioteca de Castelao na súa casa natal.

https://diariodeferrol.elidealgallego.com/opinion/2026-03-19/libros-son-perigosos-843655.html

O conto da serea

Poblicado o por
Resposta

Se pousamos a mirada nos autores clásicos da nosa cultura, aí temos – por comezar outra vez por el – a Castelao, que como non lle gustaba a bandeira oficial galega con motivos relixiosos, foi quen de idear outro cunha serea, a fouce e a estrela, baixo o coñecido lema: “denantes mortos que escravos”, representando a liberdade.

Posiblemente, a inspiración sexa a mesma que na heráldica galega, ou que no caso do ferrolán Gonzalo Torrente Ballester e o seu relato: “El cuento de la sirena”. Esta novela curta narra a historia da familia dos Mariños (unha lenda que entronca co nobiliario do conde de Barcelos, fillo do rei portugués Don Dinis), cuxos descendentes – se tiñan os ollos azuis e escamas – eran arrebatados para vivir coa serea. Así de xeito natural, únense dúas historias: a de Galicia con Portugal e dáse continuidade á lenda da Odisea. Seguindo este último fío Alvaro Cunqueiro publicará antes, en 1960, “Las mocedades de Ulises”.

Á marxe do idioma usado por cada quen, é evidente que beben nunha fonte cultural común. Iso non desmerece, por exemplo, as influencias cervantinas de Torrente. Simplemente, porque unhas non substitúen ás outras, senón que vanse fusionando para ser reinterpretadas.

https://diariodeferrol.elidealgallego.com/articulo/opinion/conto-da-serea-5421743