Pedrayo e o profeta Daniel

Ando a ollar a edición de Patricia Arias Chachero, “Ramón Otero Pedrayo: A miña amizade con Castelao e outros escritos”, Editorial Galaxia 2026. Un novo libro que reúne publicacións dispersas feitas ao longo de toda a súa vida, que contextualiza a sólida amizade deste con Daniel Rodríguez Castelao. Fronte aos falsos prexuízos de moitas décadas, esta recompilación abre as portas a unha nova e máis axeitada lectura, sobre dúas persoas, que tiveron un papel esencial na historia e na resistencia democrática do noso país.

Otero, levado polo seu recoñecemento a Castelao, identificaba e este co Profeta Daniel da Catedral compostelá. É de supoñer por ser dos poucos que ri no Pórtico da Gloria. Sabemos que a risa está asociada á mocidade e á creatividade, que Don Ramón consideraba a Castelao un gran artista e intelectual, ao mesmo nivel dos seus contemporáneos europeos.

Con este traballo Patricia Arias axuda a rachar estereotipos dun Don Ramón “tan de dereitas”, que pretendían poñelo de costas a un Castelao que foi ministro de España, e a un Partido Galeguista que anos antes acordou participar na Fronte Popular ou que fixo de Galaxia o principal foco de resistencia do galeguismo político – cultural.

https://diariodeferrol.elidealgallego.com/opinion/2026-07-11/pedrayo-e-o-profeta-daniel-867280.html

https://editorialgalaxia.gal/wp-content/uploads/2026/04/A-mina-amizade-con-Castelao.jpg

Trasalba

Grazas á aprobación unánime do Parlamento galego, este novo ano será adicado a Ramón Otero Pedrayo, do mesmo xeito que o anterior foi o de Castelao. A principios do pasado novembro no Ateneo Ferrolán tivemos a ocasión, da man de Patricia Arias Chachero (secretaria da Fundación depositaria do legado de Don Ramón), de coñecer a estreita relación entre ambos os dous. Mantida incluso a pesar da guerra civil, que no século pasado, deu fin á democracia republicana española.

Numerosas entidades vanse sumar á homenaxe a Ramón Otero Pedrayo. O autor da Guía de Galicia, da tradución dos fragmentos de Ulises, o Don Ramón das Irmandades da Fala, da revista “Nós”,o defensor do federalismo no parlamento español, o promotor do Padroado Rosalía de Castro e da Editorial Galaxia… Aquel que encabezou a resistencia cultural galega contra a ditadura.

Estes días a Fundación Otero Pedrayo está buscando esas edicións que hai nas nosas casas, para celebrar os cen anos da súa “Guía de Galicia” de 1926. Fáganse un favor, miren nas súas bibliotecas, tiren un par de fotos de ese libro e achéguenas á Fundación. E xa saben, todo comezou en Trasalba. Así que esta é unha visita obrigada para a cidadanía da actual Galicia.

https://diariodeferrol.elidealgallego.com/opinion/2026-01-08/trasalba-828891.html

Xohana Torres

As cousas hai que dicilas como son. “As poetas da colección Salnés”, editado por Galaxia, traballo de Patricia Arias Chachero, debe ser considerado un agasallo a Ferrol. Permítenos traer a colación outra vez a Xohana Torres. Ela tan vinculada á nosa cidade que normalmente se lle coñece como a poetisa ferrolá.

Xohana Torres forma parte desta publicación, porque foi a primeira muller que publicou na emblemática Editorial Galaxia (“Do Sulco”, 1957), que celebra agora os seus setenta e cinco anos de existencia.

Xohana foi alumna de Carvalho Calero e será unha ferrolá por sentimento e corazón. Coa súa decisión de ser unha escritora en galego, formará parte de todo ese mundo de resistencia cultural ao uniformismo nacional-católico, machista e desigualitario que supuxo a ditadura.

Patricia Arias di de Xohana Torres que é una poeta diferente, cunha forte personalidade, dunha sólida formación e cunha capacidade estética moi particular. Que vive con autenticidade. E así, comparte espazo con Carme Kruckenberg, Pura Vázquez, Manuela Couto e Anne Marie Morris. As poetas do Salnés. Na súas páxinas tamén atoparemos referencias a persoas, tan achegadas a esta comarca, como Rubia Barcia e Ernesto Guerra da Cal.

https://www.diariodeferrol.com/articulo/opinion/xohana-torres-5298358

Contar contos

A Biblioteca Municipal de Valdoviño ten mirada, directa e afectuosa, sobre o faro de Meirás e a ese inmenso mar que baña as praias. É un lugar que fai cultura a carón da auga salgada e as olas que surfean os soños e a luz do Sol. Comprenderán que é unha casa incomparable para o Foro Galego Literario, que está conducido polo mestre de poetas e narradores Antón Cortizas.

Estes días atrás tivemos a fortuna de poder falar dunha das obras deste último: “Tenrura”, editada por Galaxia. Que como di o seu autor, é un libro que tamén poden ler os máis pequenos. Porque se unha cousa quédanos claro, é que a etiqueta de “literatura infantil” non pode ser unha barreira para que todos nos acheguemos a ela. Neste xénero está a estrutura básica e os instrumentos necesarios para poder desenvolver unha grande literatura de calidade. Son unha magnífica ponte inicial ás outras narrativas.

Persoalmente, este encontro literario foi quen de permitirme lembrar aqueles relatos de antes de durmir – que hai moitos anos – eu contáballes ás miñas fillas. E pódolles asegurar que non hai público máis esixente que unhas nenas pequenas. Para min foi unha oportunidade para sentarme e pasar á escrita un de aqueles contos.

https://www.diariodeferrol.com/articulo/opinion/contar-contos-5239807

O “Runrún” de Ana Varela

Acaba de chegar a todas as librarías do país. E quen subscribe esta columna xa ten na man esta primeira novela da naronesa Ana Varela, premiada anteriormente co XXI Certame Francisco Añón e o VI Premio Gonzalo López Abente, ambos os dous de poesía.

A miña primeira achega á súa obra foi en “Onde nacen as hedras” (Editorial Xerais) e tiven a enorme sorte, de que xunto con Henrique Dacosta, quixera ela participar na presentación do meu segundo poemario “Terra e Mar” na Libraría Galiano de Ferrol.

Agora, Ana publica esta primeira narración coa Editorial Galaxia, na sección Ronsel que busca dar cabida a “novas voces e novas temáticas das nosas letras”. Non lles vou destripar o argumento do libro. Iso si, recoméndollo encarecidamente. A maiores, vou “apropiarme” dunhas letras da autora escritas no meu exemplar do seu segundo poemario: “porque nacemos como as hedras, entre as pedras da casa, que caen e aínda así sobrevivimos”. A vida é isto e escribir é sobrevivir buscando a esperanza do futuro.

Xa saben que os bos acontecementos hai que compartilos, saudar con alegría que sexamos unha terra, neste caso, de creadoras e aos máis que seguros éxitos dunha novela como esta de “Runrún”. Parabéns Ana.

https://www.diariodeferrol.com/articulo/opinion/runrun-ana-varela-5043441