MONUMENTO Á BARBARIE (3-10-2000)

Poblicado o por
Resposta

O 24 de Agosto de 1988 publiquei un artigo sobre a estatua que hai na Praza de España. Xa pasaron algúns anos, e polo que se ve ainda hai xente que sigue polos mesmos vieiros de falta de respeto á verdadeira historia do Pobo de Ferrol.
A recente proposta da concellala Sara Dobarro non é máis que o derradeiro desatino das bulras que unha parte da dereita, apoiados por desmemoriados presuntamente progresistas, ó sufrimento de esta cidade durante máis de cuarenta anos.
A imaxe que se está a trasmitir da cidade fóra, é a dun lugar cun déficit democrático, afincada en tempos pasados. Agacha a verdadeira historia e sentir dos ferroláns. Nós máis que outros sabemos que a democracia non foi unha concesión, senón unha conquista que tivo moitos anos de esforzos e padecimentos. Esta cidade fixo unha grande aportación á traída da Democracia, a Constitución e o Estatuto. E estos feitos se expresaron e se expresan cada 10 de Marzo.
Creo que o meu artigo de referencia está plenamente vixente, eu dicía que “para a estatua imponse a súa demolición en defensa da Democracia e a convivencia entre todos os cidadáns. A non ser, claro está, que se queira perpertuar “eso” que hai na Praza de España, nun monumento á barbarie.” E tamén engadía, que “non esquecíamos a historia e a quenes colaboraron na represión das liberdades e dos dereitos dos Pobos de España” e que “había que deixar paso a símbolos democráticos”.
Ou quizais sexa que malintepretamos á Señora Dobarro, xa que nos ten acostumados a artigos xenéricos que non profundiza na análise, por poñer tres exemplos:

1)Moi ben o seu artigo sobre os novos xacimentos de emprego en Internet dende Ferrol, pero, ademais de potencia-la nova economía da telecomunicación hai que asegura-lo futuro industrial do Norte-Noroeste galaico: ¿Que propostas ten Sara Dobarro para evitar que Don Manuel por un capricho leve a Autovía do Cantábrico por Vilalba, dificultando o desenrolo das nosas comarcas?
2)Chama materialistas ás parellas xóvenes que non teñen fillos, pero, ¿Que propostas ten vostede para combati-la precaridade laboral e os abusos patronais que impiden o desenrolo dunha vida digna ás persoas?
3)Xa que estamos a falar da estatua, ¿Que nos está vostede a propoñer? ¿Quizais imitar á Comisión Pro-Dereitos Humanos de Portugal que converteu o cárcece de Peniche nunha exposición permanente para que ninguén esqueza os crímenes da Dictadura? ¿Susbtituir o Víctor que ten dita estatua polo lema “NUNCA MÁIS”, e ó seu carón poñer tódolos nomes dos ferroláns que forón asesinados, torturados, encarcelados por cuarenta anos de barbarie fascista?

Senón é así Señora Dobarro, vostede só estaría a expresar que a dereita ferrolana aínda ten as súas raigames no tardofranquismo.
A estatua non ten máis valor que o que é, unha apoloxía do fascismo e do asesinato. Xa é hora de que o fantasma que tantos malos soños trouxo a este país desaparezca definitivamente. Non atopará a ninguén con criterios democráticos na súa defensa. O mestre de Pinochet non merece un lugar na nosa cidade.

¡ALTO, PEAXE POR PRIVATIZAR! (30-4-2000)

Poblicado o por
Resposta

Unha vez máis a negociación do convenio colectivo da empresa de limpeza coincideu coa Semana Santa ferrolana, como hai dous anos. ¿Por que?
Quizais para entender por que cada dous anos temos as rúas cheas de lixo hai que analizar as palabras do representante de Urbaser, o día 18 de abril, vertidas neste xornal: “acceder ás peticións dos traballadores obrigaría a unha modificación contractual do acordo co Concello”. Seis días antes o secretario comarcal da UGT denunciara que a empresa obrigaba aos traballadores ir á folga por “intereses exclusivamente económicos”. O 21 de abril, tras finalizar a folga, o goberno municipal aseguraba que non había “modificacións presupuestarias ou concesións á empresa”.
Queda claro, polo tanto, que os traballadores só defenderon os seus dereitos. As súas peticións non eran inasumibles e a empresa obrigounos a ir a unha folga impopular ou renunciar a unhas condicións laborais máis dignas. Sabendo que os traballadores e o Concello terían enfrente aos veciños. A empresa, unha vez máis, buscaba renegociar a concesión. O que non entendemos os cidadáns é a debilidade dos partidos políticos.
Xa non nos acordamos que a concesión foi prorrogada sen motivo, por doce anos máis, tres anos antes da finalización da mesma, xusto antes das derradeiras eleccións municipais por un alcalde do PP, o 6 de xullo de 1998. E que este mesmo grupo de empresas son as que teñen a recente concesión da privatización da auga, cun alcalde do BNG presidindo o seu Consello de Administración, nun proceso que pasou polo xulgado. ¿Que pasará cando a “Empresa Mixta” nos esixa pagar máis, por un patrimonio de todos, como é a auga?
A privatización pola privatización non é mais que un prexuízo ideolóxico, que conduce a ningures. Estamos acostumados a considerar que os dereitos dos cidadáns son privativos dos partidos políticos e que cando xurden problemas ninguén asume a responsabilidade. ¿Por que a falta de vontade de xestión dos servicios municipais?
É necesario mudar esa cultura política de que todo se merca ou se vende. De actuar no curto prazo, sen apostar por políticas que beneficien aos cidadáns. Non só somos contribuíntes ou usuarios que pagamos un servicio. Non podemos deixar que a “Cousa Pública” quede valeira de contidos. A democracia é tamén xestión e planificación. Non se pode sempre deixar en maos privadas, que só buscan un beneficio económico como é normal, a decisión da calidade de vida na nosa cidade.
O dito: recollemos o que sementamos.

VOLVER A EMPEZAR (28-3-2000)

Poblicado o por
Resposta

O 12 de Marzo é o inicio dunha nova etapa política marcada pola hexemonía da dereita, por mor do derrubamento da esquerda. O avance do nacionalismo galego é moi limitado.
A menxase dos abstencionistas da esquerda é clara e nítida: eles non creen nos dirixentes do PSOE. Están fartos de fugas cara ó centro político e de xentes que utilizan os votos socialistas para privatizar servicios municipais ou auparse ós Consellos de Administracións desas mesmas empresas. E a unidade da esquerda ten que ser real e base dun amplo e novo movimento social progresista que recupere a voz da sociedade, fronte á maioría absoluta dun PP que anuncia ataques aos dereitos dos traballadores e dos inmigrantes, ademais da petición dos máis conservadores de recortar a lei do aborto.
Frente a esto vemos que os responsables da derrota do PSOE aférranse ós cargos. Non queren que ninguén cuestionen o que fixeron, nin que se poña en dúbida a súa continuidade nas Institucións. Só buscan electores sen perfil ideolóxico, “centristas”.
¿Por que esta obsesión? Simplemente, porque queren xustificar un novo xiro á dereita para seguir coa mesma política e aguantar no sillón. Evitan abrir o partido á realidade. Evitan recuperar un partido socialista artellado na sociedade, democrático e que esixa responsabilidades.
Gran favor lle fan á dereita e ao nacionalismo, rompendo unha vez máis coa súa base social. Non é estraño que un dos valedores do xiro ao centro do PSOE sexa Manuel Fraga.
A unidade da esquerda permítelle ao PSdG e ao PSOE recuperar un discurso progresista, fundamental para construír esa nova maioría de esquerdas necesaria. Frea ao nacionalismo galego e aumenta as súas contradiccións internas. O BNG sigue dependendo do que pase cos socialistas.
Na medida en que non haxa unha recuperación do Partido Socialista, a dereita avanza moito máis e seguirá gobernando. Por este motivo os nacionalistas galegos, aínda hoxe, non son unha auténtica alternativa ó PP. O seu escaso peso na España de Aznar así o amosa.
O Partido Socialista recuperará o seu papel hexemónico na medida que camiñe hacia un profundo cambio de orientación e faga un adecentamento das súas filas. Cara a súa refundación, apelando a súa militancia que un día optou por Borrell. Recuperando as súas señas de esquerda, o traballo na sociedade, aportando xentes sen ataduras co pasado e aberto á colaboración das esquerdas.
Unha gran parte do futuro depende do que fagan os socialistas e a todos, os cidadáns, nos pedirán responsabilidades.

13 de Marzo: A unidade da esquerda (11-2-2000)

Poblicado o por
Resposta

A unidade da esquerda rompe os plans que algúns tiñan para estas eleccións. O Partido Popular, baixo a bandeira do españolismo e o BNG (xunto co PNV e CiU), baixo a bandeira do nacionalismo periférico.
Tanto un, como os outros, coincidían en polarizar entre eles a atención dos cidadáns, e que o terceiro en discordia, o PSdG, fora esquecido e condenado a ser un testigo mudo. Evidentemente, o PP e os nacionalismos non esperaban que a esquerda lograra poñer no centro do debate a dicotomía esquerda/dereita, frente o binomio estado centralista/nacionalismo.
A unidade da esquerda arredor do PSOE rompe tódalas previsións. Convírtese nunha alternativa real e de goberno á dereita e une a tódolos progresistas e pobos de España frente a tendencias centrífugas. A colaboración da esquerda é o feito máis importante dende o triunfo de Felipe González en 1982.
As respostas do PP e os nacionalismos periféricos están baixo o mesmo denominador común: o medo a un xiro á esquerda na sociedade. O PP cun discurso catastrofista e alonxado da dereita democrática europea. O BNG que queda convertido nunha simple muleta do PNV e CiU e que non pode chamar ao voto útil progresista. Agora, tras o acordo electoral, o voto útil volve a ser, dentro do campo progresista, o socialismo galeguista do PSdG-PSOE.
Asemade, clarifica aínda máis as ofertas políticas: a dereita que fuxe do centro político e que ten como eixo ideolóxico a “sociedade de mercado” para desmantelar o Estado de Benestar; O nacionalismo pretende apropiarse a idea de Galicia e dividirmos en bos ou malos segundo a nosa ubicación ideolóxica; E a esquerda democrática que ten como eixo fundamental o ser humano por riba de tódolos seus feitos diferenciais. Tres formas de entender a vida, tres intereses contrapostos.
Xa estos días de precampaña vemos tamén como responde cada quén. O candidato sumiso e “fabulador” do PP, Fernández de Mesa, que se alegra de que Ferrol quede illado do “continente europeo tan só por 55 quilómetros”. Vemos a Francisco Rodríguez, do BNG, que quería competir electoralmente co anterior, xa que a esquerda “non contaba en Galicia” e que agora debe explicar a contradicción do nacionalismo: o que lle reste o BNG ao PSdG-PSOE beneficiará a unha reedición do pacto de goberno Aznar – Pujol.
Finalmente, está o candidato da unidade da esquerda, Vicente Irisarri. Un candidato sen hipotecas, a súa credibilidade aséntase segundo aumenta a superación do pasado. Esto engadido a que estas eleccións supón o reencontro de toda a esquerda ferrolana. Irisarri esixe a integración de Ferrolterra na Galicia e na Europa do século XXI.
O 12 de Marzo empeza unha nova etapa coa posibilidade dun goberno de progreso sen servidumes nacionalistas. Un goberno axeitado á maioría social que se reclamaba de esquerdas nas enquisas do C.I.S. de hai unhos días.

Castelao: camiño da hispanidade (Nº 8, 2000)

Poblicado o por
Resposta

Neste mes de xaneiro asistimos ao cincuenta aniversario da desaparición de Castelao. A figura máis importante do Galeguismo, desenvolvese entre o mito e a realidade, cando non na simple utilización ideolóxica. A visión que dase del é moitas veces sesgada ou sacada de contexto, e dende logo non é o único. Aí está o caso de Celso Emilio, creador da personaxe literaria de Fuco Buxán, que na maioría das biografías aparece como fundador da UPG, pero non o seu paso polo PCG e menos que foi candidato ao senado polo PSdeG – PSOE, na última etapa.
No caso de Castelao, dende logo non aparece a súa afinidade ideolóxica co socialismo democrático, recoñecida en 1935 no seu desterro extremeño, ou a súa relación con Quintanilla Martínez.
A mellor forma de coñece-lo está seguindo a súa obra: unha especie de diario político, onde expresa a súa evolución a través do tempo, as súas tensas relacións co exilio republicano contrario á autonomía das nacionalidades, e o seu desacougo pola consolidación do franquismo. Evidentemente, estou a falar do Sempre en Galiza. Nel encontraremos as claves do seu pensamento, alén do empequenecemento con que algúns nolo intentan presentar.
Nas súas páxinas encontramos o seu rexeitamento á independencia. Avoga por unha República Federal Española, formada basicamente por catro nacións e as súas rexións: Castela, Cataluña, Euskadi e Galicia. Esta visión de España fai que pida dúas cámaras lexislativas: un congreso dos deputados e unha cámara de representación territorial, as dúas base dun Estado Federal, que recoñeza os dereitos dos cidadáns por unha parte e das nacións que conformaron historicamente a península ibérica, por outra.
Declara que as pretensións galeguistas son españolísimas, e pide a confederación con Portugal, como camiño na unidade hispana. Avoga por unha alianza Galiza – Portugal, necesaria para contrapesar o poder catalán e do nacionalismo castelán. A súa concepción do dereito á autodeterminación está máis afincada no dereito dos pobos e cidadáns ao goberno dos seus propios asuntos, no día a día. A independencia só é entendible como recurso final contra da negación da propia existencia. De feito, no Libro III, rexeita a denominación “nacionalista” para a súa definición política.
O Sempre en Galiza aborda cuestións aínda non pechadas como é a organización territorial deste estado plurinacional que é España. É, por tanto, unha obra de referencia. Obviamente, a globalización e a nosa integración na Unión Europea implica repensar o artellamento de determinadas cuestións con respecto ás nacións e no senso de profundizala democracia, aumenta-los dereitos humanos e cidadáns, pero elo non entraña contradiccións coa lectura xeral da obra.
Unha das cuestións fundamentais xira arredor do idioma galego, seña esencial de identidade de Galicia como pobo diferenciado. Castelao non cree no bilingüismo, pero rexeita a guerra civil entre tódolos idiomas españois. O galego tamén é para el un idioma español.
O recoñecemento do Estatuto de Galicia é a súa actividade política básica, xa que entendía que era a ferramenta fundamental do pobo galego na defensa dos seus dereitos. Así foi que o tempo doulle a razón. Galicia, Euskadi e Cataluña son comunidades históricas e nacionalidades porque así o recoñece a Constitución – convertíndose na base xurídica dos seus dereitos históricos – en base á existencia dos seus respectivos estatutos. No caso galego plebiscitado o 28 de xuño de 1936.
As súas ideas pódense concretar nos seguintes principios: A) Autonomía integral de Galiza para federarse cos demais pobos de España. B) República Federal Española para confederarse con Portugal. C) Confederación Ibérica para constituír a Unión Europea. D) Estados Unidos de Europa para constituír a Unión Mundial.
A modo de resume, dicir que o galeguismo de Castelao só é entendible dende a defensa da Galicia e o compromiso dunha España federal e solidaria, fronte ao Estado uniformista e o separatismo.

Castelao: “En política deixamos de chamarnos “nacionalistas” porque non pretendemos convertir a Galiza n-un Estado independente, e de antemán facemos uso da autodetermiñación, que a toda nacionalidade lle corresponde, para oferecer dos nosos dereitos todo canto sexa necesario en favor da unión hespañola.”
(Sempre en Galiza, Libro III, páxina 292, Obra Completa 2, Akal Editor, 1994)