Trasalba

Grazas á aprobación unánime do Parlamento galego, este novo ano será adicado a Ramón Otero Pedrayo, do mesmo xeito que o anterior foi o de Castelao. A principios do pasado novembro no Ateneo Ferrolán tivemos a ocasión, da man de Patricia Arias Chachero (secretaria da Fundación depositaria do legado de Don Ramón), de coñecer a estreita relación entre ambos os dous. Mantida incluso a pesar da guerra civil, que no século pasado, deu fin á democracia republicana española.

Numerosas entidades vanse sumar á homenaxe a Ramón Otero Pedrayo. O autor da Guía de Galicia, da tradución dos fragmentos de Ulises, o Don Ramón das Irmandades da Fala, da revista “Nós”,o defensor do federalismo no parlamento español, o promotor do Padroado Rosalía de Castro e da Editorial Galaxia… Aquel que encabezou a resistencia cultural galega contra a ditadura.

Estes días a Fundación Otero Pedrayo está buscando esas edicións que hai nas nosas casas, para celebrar os cen anos da súa “Guía de Galicia” de 1926. Fáganse un favor, miren nas súas bibliotecas, tiren un par de fotos de ese libro e achéguenas á Fundación. E xa saben, todo comezou en Trasalba. Así que esta é unha visita obrigada para a cidadanía da actual Galicia.

https://diariodeferrol.elidealgallego.com/opinion/2026-01-08/trasalba-828891.html

Adeus ás clases medias

A mediados de decembro foi presentado o IX Informe de FOESSA, de Cáritas España sobre a exclusión e desenvolvemento social no conxunto do Estado. Evidentemente, nesta columna é imposible facer unha valoración de esa completa radiografía ao país que temos.

Pero, si afirmar que o que fallan non son as persoas, senón as trabas estruturais. En España hai máis de catro millóns de persoas en exclusión severa. Os catro factores contra a pobreza e a exclusión social son: educación, orixe familiar, saúde e relacións sociais.

A vivenda é un factor fundamental por estar esta inaccesible e o emprego, cada vez, é máis precario, a pesar de toda a regulamentación estatal. Dentro das persoas excluídas o 70% son poboación autóctona e o resto de orixe migrante. Dous millóns e medio de xente moza viven con precariedade estrutural.

A primeira consecuencia é a fragmentación social e as clases medias desprázanse cara abaixo. Aumentando as desigualdades, o individualismo e un sistema insostible.

O certo é que a xestión do que afecta maiormente á vida das persoas, como son vivenda, educación, saúde, industria ou dependencia son competencias das Comunidades Autónomas, á marxe dos regulamentos estatais ou da UE.

https://diariodeferrol.elidealgallego.com/opinion/2025-12-31/adeus-as-clases-medias-827659.html

Segundo conto de Nadal

Quedaramos – fai un ano – en que un lóstrego (ou era un arco da vella?) provocara unha morea de luces de cores, e así na cidade do mar, non onde acada o mundo, senón onde realmente comeza, foi testemuña de que algo raro, pero estrañamente acolledor estaba a acontecer.

Os problemas desapareceran e cada quen parecía que podía acariñar os seus máis fondos desexos, pero os de verdade, aqueles que gustan porque non fan dano. A xente parábase na rúa, simplemente a falar e repartir apertas como se estas nunca foran a esgotarse. Iso causaba as risas das nenas e dos nenos, porque – como xa se sabe sempre – eles son os que teñen as súas cabezas ben asentadas sobre os ombros, non como os maiores que as van perdendo a poucos.

Agora, ninguén discutía. Todo era amabilidade, incluso ninguén devolvía aquel libro que lido, non gustara á libraría, para despois poñer unha reclamación. O mundo era o mundo, pero xa non era o dos maiores, senón de aqueles que sabían que era posible ser felices vendo aos demais ser felices. Era, deben sabelo, Nadal. E daba igual se crías ou non, se desta ou de aquela igrexa ou de ningunha. O importante era que a cidade do mar era de todos. Tamén túa. Felices festas… (continuará).

https://diariodeferrol.elidealgallego.com/opinion/2025-12-24/segundo-conto-de-nadal-826677.html

O Nadal está aquí

Hai a quen molestan estas festas de nadal. Mais, nunca pensei que a cousa fora a chegar a provocar un suceso como o que a Agrupación Musical Virxe do Carme acaba de vivir na rúa Dolores, en pleno centro de Ferrol. E, menos, na inauguración dun belén.

Como moitos tiven a ocasión de ver o vídeo subido ás súas redes polo Diario de Ferrol e, que seguro debe ter alcanzado unha morea de visualizacións. Pero, debo engadir que -como, no pasado, xa fun testemuña de outros incidentes nesta mesma rúa – só chamou a miña atención que se puidera ter chegado a algo tan absurdo.

A situación vivida, cun despregue das policías locais e nacionais, como se alí pasara algo máis que unha simple celebración dunha festa propia destes días, levoume a pensar en aquel conto de Charles Dickens, “A pantasma do nadal pasado”. En quen sería a nosa particular ou o noso particular “Ebenezer Scrooge”, que non foi quen de aproveitar a oportunidade para a súa “redención”.

Esperemos que, como no conto de Dickens, a pantasma do nadal futuro faga o seu traballo e á terceira, este ou esta particular “Ebenezer Scrooge” rectifique e aprenda que a vida é mellor vivila de xeito compartido, alegre e tranquilo. Bo nadal para todos!

https://diariodeferrol.elidealgallego.com/opinion/2025-12-17/o-nadal-esta-aqui-825286.html

Fragmentos de GTB

Di o amigo Henrique Dacosta, que este xoves presenta a súa nova novela “Mortes con argumento”, que “aquilo que coñeces é moito máis literaturizable”. Así, el nunca obviou referencias xeográficas locais, á marxe de evitar situacións incómodas ou improcedentes, no caso das identidades persoais.

Seguramente, isto dálle a todo traballo literario a certeza de achegar ao lector un relato que resulta crible, porque aínda que non sexan escenarios que viva no seu día a día, si permite mergullarse nunha historia, que para nada vaille aparecer como estraña. Era Mario Vargas Llosa – supoño que algún autor ou autora máis – quen dicía que só se podía escribir sobre o que se coñecía. En definitiva, por darlle un poder de persuasión efectivo.

Outro dos autores que poderíamos reflectir aquí, sería o propio Gonzalo Torrente Ballester, pero por non quedar na cidade naval, vir a mencionar a súa novela “Fragmentos del apocalipsis”, que mestura ficción e realidade, para nos vir contar a historia da cidade de “Villasanta de la Estrella”. É dicir, Santiago de Compostela, e a tribulacións dun escritor que pretende construír unha novela, que non pretende ser unha obra realista, senón testemuña dunha realidade.

https://diariodeferrol.elidealgallego.com/opinion/2025-12-10/fragmentos-de-gtb-823772.htm