O Congreso Nacional que celebra esta fin de semana o PSdeG – PSOE, é unha oportunidade histórica para o socialismo galego. De facelo ben, será o prólogo dunha longa etapa sendo a forza central e nuclear da política en Galicia.

Este reto obríganos a que non haxa sitio para a autocomplacencia polo poder obtido polos socialistas, tanto na nosa Terra, como incluso no PSOE. A que se faga unha crítica positiva e construtiva e unha posta a punto, tanto do programa, como da acción do Goberno compartido na Xunta de Galicia, e do propio funcionamento da organización dos socialistas galegos.

Os cidadáns teñen dereito a coñecer e a que lles demos solucións aos seus problemas e demandas, e tamén a coñecer o acento galego ás propostas e políticas do socialismo español.

A ampliación dos dereitos colectivos e individuais. O funcionamento e mellora dun retrasado Sistema Galego de Benestar, tanto respecto a España, cando máis á Unión Europea dos 15 (é dicir, sen contar á ampliación cara ao antigos países da órbita soviética). A ordenación e racionalización do País, da súa economía, o acceso á vivenda, á sanidade e educación pública. A convivencia lingüística e igualdade de dereitos para o galego… Así, como a busca de saídas viables a problemas herdados como Ence, o Porto Exterior da Coruña, o Monte Gaiás, ou o necesario traslado de Reganosa; seguro que estarán no debate congresual das delegadas e dos delegados do 11 Congreso.

Unha vez resolto o Congreso Federal, que volveulle a dar a iniciativa política ao PSOE e a J.L. Rodríguez Zapatero; o certo que o celebrado polo Partido dos Socialistas de Catalunya vén a reforzar (obviamente, non é esa a preocupación dos compañeiros cataláns) a autonomía política e orgánica do PSdeG. Ou iso debera ser.

Hai un lugar intermedio entre o centralismo organizativo do PSOE e a existencia do PSC, como un partido irmán, é dicir, autodeterminado? Son os tempos chegados para un PSdeG plenamente consciente como forza organizada, autónoma, de esquerdas e galega de seu? En política non hai espazos para o minifundio.

O certo é que o debate arredor da provincia desenfoca o discurso do galeguismo socialdemócrata. É ben certo que a estrutura provincial require a súa democratización, tamén que a comarcalización non pasa dunha mera coordinación, no mellor dos casos. Máis, historicamente, a idea provincial está enfrontada á idea de galeguismo. A asunción simple en base á circunscrición electoral provincial é unha cesión ideolóxica á dereita con prexuízos electorais para o conxunto da esquerda (recomendo ler a análise deste asunto por Vicenç Navarro).

Tamén, distorsiona o achegamento de aqueles sectores, que debido aos erros e aos anos escuros do propio PSdeG, acabaron votando ao BNG e que hoxe están desorientados ante o xiro ao centro do nacionalismo galego, que neste día van detrás dunha estrela azul. Hai sectores, incluso nacionalistas, que de ser isto Catalunya estarían no PSC. Que estamos a facer mal os socialistas galegos?

Xunto a isto, non hai que esquecer que a nosa base ideolóxica, a nosa forza determinante, son as ideas de defensa dos intereses dos traballadores. Nese senso somos o Partido da clase traballadora e dos sectores máis dinámicos das clases medias. Así o reflicten os nosos estatutos e ponencias políticas. Lembremos, en definitiva que o poder reside no pobo, fronte a idea burguesa de nación.

Teño unha teima principal na nosa relación coa sociedade, especialmente cos movementos sociais reivindicativos e alternativos. Estamos a facer o suficiente para asumir as demandas cidadás? Escoitamos aos movementos sociais? Entendemos, que entidades sociais como os diversos Comités e plataformas de defensas das nosas rías, ou contra a especulación urbanística, ou da memoria histórica, son aliados no necesario avance democrático? Entendemos que se considere que o cambio en Galicia vai lento? Seguro, que estaremos á altura das demandas cidadás.

Hai unha reflexión que levo facendo de hai pouco. É sobre o modelo de partido. A verdade que as actuais estruturas dos partidos políticos son pechadas e nada interesantes para unha boa parte da sociedade. De feito, os militantes somos moi críticos co seu funcionamento.

A estrutura de funcionamento orgánico básica do socialismo, practicamente, non mudou desde o seu nacemento. Parte dunha idea de Karl Kaustky, de organización disciplinada e de vangarda, dunha concepción militar para facer fronte ao poder despótico antidemocrático. Ese modelo foi asumido polo conxunto dos partidos obreiros, tanto socialdemócratas como bolcheviques. E o certo foi que deu un magnífico resultado fronte aos reximenes prusiano e zarista, por exemplo.

Non teño moi claro cal sería o término adecuado, para definilo, tanto desde unha perspectiva científica, como para que se entenda en términos políticos: leninismo, leninismo – socialdemócrata, centralismo democrático… centralismo socialdemócrata? En fin. O asunto, é que nunha sociedade democrática e globalizada, o partido que aspira á hexemonía, e polo tanto, á transformación social, necesita fórmulas máis flexibles e de participación democrática fortes, tanto para si, como para os seus aliados.

Quizais, o movemento alterglobalización dá algunhas claves organizativas a estudar. Estrutura en rede horizontal, codecisión, autonomía…

O problema radica en que cando xa o Estado non é tanto o enemigo a bater, senón crear as condicións democráticas para o cambio de civilización. É dicir, o post capitalismo. A estrutura militarizada sirve para o control interno da disidencia, e en todo caso a alternativa á dirección pasa por unha parte de aqueles que previamente foron cooptados pola propia dirección da organización. A cooptación é a única forma de ter maior responsabilidades por riba da simple militancia.

Incluso a realidade da Rede trae consigo un novo xeito de entender a militancia política moito máis flexible e libre: a cibermilitancia, que obviamente, para ser efectiva debe estar conectada cos movementos sociais; máis que ao propio Partido. Este 11 Congreso tamén consolidará este novo camiño da cibermilitancia socialista galega.

En fin. Mágoa por non poder asistir persoalmente. Teño unha invitación para o sábado 26 de xullo, pero outras obrigas mo impiden. A parte do debate congresual, hai a parte moi importante das relacións persoais. Ver a compañeiras e compañeiros, amigos, que dificilmente noutras veces estarán todos xuntos.

No Día Nacional de Galicia, para as compañeiras e compañeiros do 11 Congreso, bo traballo congresual e apertas ao lonxe.