As pasadas eleccións europeas do 25 de maio de 2014 mudaron radicalmente o panorama político, facendo ao conxunto dos partidos reféns das súas desidias ou debilidades. Hoxe, ninguén, pode dicir que ten asegurado o seu futuro. A derrota da dereita fronte a esquerda e a irrupción de Podemos, abren unha perspectiva política onde o futuro está por escribir. Nada é xa imposible.

En Galicia hai que contabilizar, entre os perdedores, a un coñecido xornal que apostaba polo PP, dándolle ao PSOE algún regalo envelenado. Aquel, que nas últimas autonómicas –a diferenza do acontecido nas europeas- axudaba a AGE evidenciando as eivas dos socialistas e do BNG, para consolidar a maioría de Núñez Feijóo,

Como reflexión inicial, é evidente que imos a unha crecente mobilización social, porque os recortes van seguir sendo impostos dende a UE de Merkel, nesa aposta de usar a crise como escusa para desmontar o Estado de Benestar. Pero, tamén, vemos como a maioría da poboación non está, aínda, disposta a ir a unha ruptura, pero si usan o seu dereito ao voto para romper un sistema político esgotado e que visualmente vese na abdicación de Juan Carlos I. Primeira resposta política á crise de lexitimidade, aberta polos cidadáns o 25 de maio, por parte dos Poderes públicos.

Así, hai catro elementos centrais nos resultados electorais do 25 de maio:

a) A xente non está disposta a seguir sufrindo a crise económica e menos a ter un futuro de miseria e reclama unha saída progresista. A xente está farta duns recortes que pagamos sempre os mesmos. Oiremos con moita máis insistencia a suposta necesidade dun “goberno de concentración”.

b) A reordenación da España plural esixe avanzar decididamente a unha formulación plenamente federal do Estado, onde as nacións e pobos que a conforman teñan pleno recoñecemento dos seus dereitos nacionais. Unha suma positiva de todas as nosas potencialidades para saír da crise.

c) A situación sofrida pola monarquía parlamentaria vén dada polos escándalos xudiciais e a súa incapacidade de enfrontarse á degradación política e social, dun sistema do que é a súa máxima expresión institucional. Reabre, polo tanto, a necesidade dunha nova lexitimidade democrática para a xefatura do Estado, sendo a canle natural a república.

d) Por último, o sistema de partidos tanto a nivel estatal como o que, en principio, xurde das eleccións autonómicas do 21 de outubro de 2011 fai augas por todos os lados.

O partido socialista móvese nunha imprescindible refundación ou unha implosión por ausencia nas loitas sociais. As primarias “á galega” para elixir ao secretario xeral evidencia a necesidade dun novo tempo, pero tamén a “ruptura do aparato de Ferraz”, que incapaces de pechar filas tras a presidenta andaluza presentan como principal candidato a Pedro Sánchez, pero tamén ábrenlle a porta ao actual secretario xeral do Grupo Parlamentario, Eduardo Madina. Probablemente sexa a candidatura de Alberto Sotillos a máis interesante, por apostar por un xiro real á esquerda e pola refundación do PSOE.

O proceso federal está a tapar a situación do PSdeG e os retos que debe afrontar. Entre eles, debe decidir unha nova relación co PSOE: a) Pasar de ser a “Federación Gallega” a un verdadeiro partido nacional galego, e non por cuestión “nacionalista”, senón por simple necesidade de “facerse maior de idade” e asumir integramente os seus destinos. b) Artellarse alén dunha simple suma de proxectos municipais, para ter unha visión colectiva de nación galega. c) Superar a estrutura provincial -que permítelle unha maior interferencia a Ferraz nos asuntos do PSdeG- para recuperar unha plena organización comarcal, máis axeitada ao noso país e d) Ser a voz, e a ferramenta, dos máis desfavorecidos, das clases traballadoras e dos sectores máis dinámicos das clases medias; sabendo que a pluralidade na esquerda será o habitual e sabendo da necesidade de conformar unha nova alianza histórica, que modifique o sistema político, substancialmente nun sentido postcapitalista e cívico-republicano. É dicir, credibilidade e militancia.

Publicado no nº 36 de Razón Socialista, revista presentada pola Asociación Fuco Buxán, no Ateneo Ferrolán, o venres 27 de xuño de 2014.