Arquivo por autores: Manuel Cendán

Descoñecido's avatar

Acerca de Manuel Cendán

"Un murmurio de palabras". https://manuelcendan.com

Escravitude

Poblicado o por
Resposta

Hai uns vinte días a Asemblea Xeral da ONU aprobou, coa abstención de España e de medio centenar de países (a maioría europeos), unha resolución contra os máis de catrocentos anos do tráfico transatlántico de escravos africanos. Arxentina, EEUU e Israel votaron en contra.

A resolución considera que a escravitude foi o primeiro réxime mundial que codificaba aos seres humanos e aos seus descendentes como propiedade hereditaria, vendible e perpetua, “convertendo a reprodución humana nun mecanismo de acumulación de capital” cun especial sufrimento das nenas e mulleres de orixe africana que eran sometidas, de xeito sistemático, á violencia sexual e reprodutiva, para xerar man de obra escrava.

Pola parte que nos toca, resulta rechamante a abstención do noso país, que por unha incomodidade evidente nin publicou unha nota oficial desta resolución. Seguramente, as implicacións e posibles reclamacións están na súa base. Mais, isto abonda na nosa falta de memoria histórica. A cidadanía descoñece que ata principios do século XIX era legal a escravitude en España. Incluso en Ferrol temos un capítulo da nosa historia sen pechar cun ilustre personaxe local, presuntamente vinculado á trata de escravos.

https://diariodeferrol.elidealgallego.com/opinion/2026-04-16/escravitude-849448.html

A guerra do fin do mundo

Poblicado o por
Resposta

Estes días teño como lectura esta novela de Vargas Llosa publicada en 1981, que recrea literariamente a “guerra do canudos” no Brasil de 1896. A trama central é o conflito aberto entre os campesiños liderados por un fanático relixioso e os militares mandados a instancia dos grandes intereses económicos.

Hai todo un relato que ensina como o desfigurar a realidade e apostar por unha visión distorsionada, facendo da mentira a verdade leva ao fanatismo. Así como a mistura de política, relixión, miseria, explotación, barbarie e crueldade. A insurrección popular encabezada polo “profeta” Antonio Conselleiro vai a desenvolver a súa peculiar liberación e travesía do deserto ata a suposta terra prometida, construirá o seu propio templo e anunciará a vida do Anticristo ata desencadear a guerra do fin do mundo.

Esta novela parece oportuna, máis cando – na madrugada deste mércores pasado – estábamos á expectativa do que ía a acontecer con esa ameaza que anunciaba “a fin de toda unha civilización”. No seu día Saramago, e as letras portuguesas, creron que Vargas Llosa fixera un plaxio de Euclides da Cunha. En calquera caso, hoxe podería terse inspirado en Trump, Israel e todos os implicados en Ormuz.

https://diariodeferrol.elidealgallego.com/opinion/2026-04-10/a-guerra-do-fin-do-mundo-848177.html

Mio Cristo

Poblicado o por
Resposta

“Lux” seguro que acabará sendo o álbum do ano en curso. Na miña opinión profana, este disco debe ser escoitado como unha obra unitaria, como quen escoita unha ópera en quince actos. A nivel popular, “La Perla” é o buque insignia que máis se escoita nas radios e nas redes sociais.

A quen subscribe esta columna “Mio Cristo Piange Diamanti” resúltalle a máis salientable. Non por razóns relixiosas ou espirituais. Como ateo confeso lonxe estou desoutra interpretación. Simplemente, “Mio Cristo” alimenta en min un certo síndrome de Stendhal. A cuestión da fe atribuída a “Lux” – e que reforza esta canción última – non deixa de ser unha sorte de xustiza poética, que volve a poñer en valor o papel das mulleres no desenvolvemento dos feitos sociais.

Foi Xesús quen puxo en xaque a misoxinia do xudaísmo tradicional igualando á muller co home e dándolle un papel central a María Madalena. Ela fará a unción en Betania, acompañarao na súa crucifixión a diferencia de Pedro que tres veces o negará. Será a ela a quen se lle apareza Xesús no abrente do primeiro día da semana, será a encargada de anunciar a súa resurrección (Marcos 16,9). Ao fondo, podería volver a soar Rosalía con aquelo de “fai tremare la terra”.

https://diariodeferrol.elidealgallego.com/opinion/2026-04-02/mio-cristo-846727.html

Ateneo: cultura e liberdade

Poblicado o por
Resposta

A catro meses da morte do ditador, un grupo de cidadáns significados de Ferrol, decidiron darlle unha oportunidade á cultura local, procedendo á formación do Ateneo Ferrolán. É dicir, hai cincuenta anos, aínda baixo a normativa legal franquista, retomouse a tradición ateneísta, que se iniciara un século antes, en 1879.

Así, a acta redactada, por aquel entón “en El Ferrol del Caudillo” un 23 de marzo de 1976, abriu unha fiestra á liberdade cultural e de pensamento na nosa comarca. Nos primeiros tempos a súa actividade estaba seguida pola policía da brigada de información, que tomaba boa nota do que se falaba e quen, nos eventos do refundado Ateneo, conscientes de que a cultura non é un simple pasatempo, senón a base da transformación da sociedade. Estaban, aínda, en aquel intento de sobrevivir o réxime sen Franco e a dez meses da matanza dos avogados de Atocha, nun cruel intento de desbotar a democracia.

Pasaron moitas cousas nestas cinco décadas. Mais, hoxe esta entidade é unha das principais da comarca e do país. Quizais, o máis salientable sexa que – grazas ao esforzo colectivo da cidade e de Ferrolterra – en tres anos estaremos a celebrar o 150 aniversario do primeiro Ateneo Ferrolán.

https://diariodeferrol.elidealgallego.com/opinion/2026-03-26/ateneo-cultura-e-liberdade-845181.html

Os libros son perigosos

Poblicado o por
Resposta

Hai unha relación íntima e case mística entre a lectora ou lector cos seus libros. Unha comuñón que transforma o ser interior de cada persoa, xa que a lectura obriga a cada un a interiorizar e a desenvolver a nosa capacidade de pensar e de entendermos o mundo. Por iso, unha persoa que ten capacidade para ler, pensar e sentir alén dun mesmo, resulta un perigo para aqueles que buscan impoñer sociedades inmersas en longas noites de pedra.

Cando as sociedades están polarizadas a capacidade crítica, a voz discrepante é acosada e perseguida. Todo a prol do pensamento único. Por iso os libros son perseguidos, son a nosa memoria colectiva, a testemuña dunha sociedade libre que pode ser posible.

Agora que a memoria volve, que se está a escribir a verdadeira historia, non a de aqueles que por declararse en rebeldía contra a democracia e as liberdades cidadás crían que “todo estaba ben atado”, é o momento de lembrar que tamén os libros e as bibliotecas foron violentadas. Por poñer dous exemplos, aí están os nove mil libros do Centro de Cultura Obreira que foron queimados na praza de Amboage pola extrema dereita en 1936 ou o saqueo que sufriu – como moitas – a biblioteca de Castelao na súa casa natal.

https://diariodeferrol.elidealgallego.com/opinion/2026-03-19/libros-son-perigosos-843655.html