As cidades teñen múltiples facianas, é Ferrol non ía ser menos. Por iso a enorme importancia da profesión periodística que, de algún xeito, ofrece unha síntese que nos permite achegarnos á realidade local. Aínda que só sexa para que a cidadanía poidamos ter unha visión unitaria da cidade.
Pero, a pregunta e se esas realidades múltiples que conforman Ferrol, anúlanse ou van superpostas? Ás veces parecen tramas dunha novela fantástica de Álvaro Cunqueiro ou do realismo máxico de García Márquez. Así á aparente tranquilidade da cidade da Ilustración da Magdalena, o aparcar imposible de Ultramar, a rehabilitación do Recimil con okupas e a multiculturalidade dos Ensanches, acaban anegadas por políticos locais.
Entón, como son posibles estas rupturas no relato municipal a pesar da maioría absoluta? Precisamente por iso. Porque se está nunha narrativa (ou mellor na propaganda) e non na xestión das cousas. A prioridade é vender que, fronte á lentitude da administración local, a noria xira aínda que vaia a ningures, de aí os erros populistas da dereita co salario do alcalde-senador ou a confusión, asalto e caos na mobilidade arredor da praza de Armas. E iso que a oposición política está na espera cortés dos cen días.
Si, a Biblioteca Municipal foi un elemento de confrontación contra o anterior goberno municipal. Ademais, sen importar que o deterioro non era tanto por causa da propia xestión socialista, senón dunha situación de anos que ten moito que ver co estado xeral dos diversos servizos municipais, do seu financiamento e da capacidade exigua que toda administración local ten para repoñer as prazas laborais.
Feitos que, sorprendentemente, parece descubrir de súpeto o actual concelleiro responsable Ponte Far. O cal non deixa de ser unha emenda á totalidade ás políticas da dereita, que sempre frearon a autonomía local por apostar pola tutela dos concellos por parte da Xunta ou, incluso, polas Deputacións cando eles as controlan.
Para calquera que quixo seguir as mobilizacións do persoal da Biblioteca Municipal, que foron obxecto de apoio por parte de FeC, BNG e do PP hoxe gobernante, chama a atención que se poña en marcha unha suposta solución con catro bolseiros, que en nada mellora a proposta do anterior goberno municipal.
Igual estamos equivocados, igual atoparon a solución aos problemas da Biblioteca Municipal, aínda que esta resúltenos estraña á cidadanía, cando as esixencias laborais quedan tan lonxe?
En algún sitio teño escrito que en Ferrol comeza o mundo e, polo tanto, esta cidade única e irrepetible sempre vainos a dar sorpresas que nunca un podería esperar. Así, que permitan que faga unha suxestión de lectura para este verán. Por esas cousas da vida caeu na miña man o estudio da filóloga ferrolá Eva María Díaz Martínez, hoxe inspectora de educación, titulado: “Discurso de las privanzas” de Francisco de Quevedo (Editorial Eunsa).
Seguramente, a maioría coñecemos a Quevedo como escritor do século de ouro español. Mais, poucos seríamos capaces de situalo como alto funcionario no reinado de Felipe IV e, menos, nos seus quebrantos políticos – cen anos despois – que en algunha medida lembran ao italiano Nicolás de Maquiavelo.
Tanto é así, que con este libro recóllese a visión de Quevedo sobre o que debe ser un bon goberno do católico rei de España e do seu principal colaborador o privado, en parte en contraposición co pragmatismo de Maquiavelo. Un traballo que recupera unha obra pouco coñecida do que apenas hai uns poucos exemplares e algunha que outra breve referencia.
Di Quevedo que “Dios como Dios tuvo un privado que fue Luzbel, y Dios como hombre otro que fue San Juan: el uno escarmienta y acobarda; el otro incita y anima.”
Teño unha enorme curiosidade por saber, se realmente, están a funcionar as rebaixas en Ferrol. Se o ano pasado os comerciantes de Pontevedra pedían volver as datas de sempre para as rebaixas, fronte a esta situación actual de “permanentes”, agora son os da cidade da Coruña quen se manifestan neste senso. Así cando un vai paseando pola cidade, ve que as terrazas están cheas e poucos comercios funcionan realmente, e hai preguntas para as que non teño respostas.
O que si teño claro é que unha boa parte da cidadanía, ante a inflación que se come os seus salarios, están centrados no pago das facturas diarias e priorizan despois o seu ocio. Teño claro que é a poboación comarcal a clientela base do comercio local, que os usuarios dos pisos turísticos van máis aos supermercados e menos a hostalería, que aos peregrinos abóndalles co peso das súas mochilas. E dos Cruceiros que chegan a Ferrol dá para pouco máis que para cafés na Magdalena.
Os comercios que realmente están a funcionar son os de toda a vida, que son conscientes que hai que resistir e compensar meses bos con outros menos agraciados, que saben que deben facer fronte á realidade coa calidade do seu produto e cun trato persoal altamente profesional.
Debo agradecer ser eu quen ocupe este espazo, así como todos estes anos de colaboracións e non todas acertadas pola miña banda. A oportunidade que me dera ao pouco de nacer este xornal Germán Castro, mantida no tempo tanto polos outros dous directores, así como polo actual, Miguel Pampín, marca toda unha longa traxectoria persoal que sería imposible doutro xeito.
Como non son periodista tiven que ir aprendendo, algunha que outra cousa, nesta preciosa e singular singradura. Se teñen o atrevemento de buscar as miñas primeiras colaboracións e as comparan coas máis recentes, moitos de vostedes estarán a crer que – polo menos na escrita – non son da mesma persoa. Se buscan disonancias no discurso, á marxe creo dunha certa coherencia nas ideas, hai tamén unha evolución e unha busca constante de respostas. E sempre ao fondo unha paixón pola escrita e, sobre todo, por esta cidade irrepetible que é Ferrol.
Este xornal tenme marcado tan fondamente (perdoen a mención propia), que grazas a estes artigos periódicos cheguei a un formato totalmente “alleo” como a poesía e entrevistado dixen aquelo de: “Sempre escribín cousas, mais tamén é certo que todos estes anos como columnista de Diario de Ferrol axudáronme a ter as ferramentas para expresar esas emocións e sensacións que trato de reflectir nos poemas”. Hai quen di que grazas ao Diario aprendín a facer unha poesía limpa, sen efectos innecesarios. Si, ter un espazo acoutado obriga a prescindir das cousas que non son as importantes.
A existencia dun xornal local é tamén unha aventura e un compromiso. Igual que na vida de cada un, haberá moitos momentos de soidade, é o prezo a pagar por ir a peito descuberto. Máis nesta cidade tan chea de infortunios, onde cada quen ten que gañar a pulso as oportunidades. Como noutros eidos, hai tropezóns e volta a levantarse cada día por seguir mantendo a paixón por Ferrol e polas súas comarcas. Un diario local nace con vocación de dar voz á súa cidadanía, para defender os seus intereses como sociedade e tamén como territorio. Coa intención de facer un novo relato que obrigue ás diversas Administracións a tomar a esta terra nosa en consideración. Nace para promover a autoestima e o orgullo de ser de aquí.
Así, os periodistas e traballadores de Diario de Ferrol son militantes dun proxecto chamado Ferrol, respaldado polo Atlántico e unhas fértiles terras que van por toda Ferrolterra e chegan ao Ortegal e ao Eume. Son militantes da palabra, porque esta cambia o mundo e foi a imprenta o mecanismo para esas transformacións que nos fan avanzar, día a día.
No eido da cultura, hai un debate permanente e inacabado sobre que é a beleza. Acaso unha cabeceira que defende un xeito de entender e estar no mundo, non é verdadeira beleza? Onde comeza e acaba unha obra? Creo que esta muda cando a propia cidadanía a fai súa e a interioriza, a converte nun sinal da súa propia comunidade vital como é o seu territorio. Así acontece con esta obra aberta, en constante evolución e que nos suma a todos como é o Diario de Ferrol. Grazas ao xornal local e a quen – co seu traballo – permítenos cada día traelo ás nosas mans.
manuelcendan.com 