Os libros arden mal

Levaba bastante detrás del. Nestes tempos comeza a ser difícil atopalo, pero como di o seu autor, Manuel Rivas, “os libros hai que agardar por eles”. Tiven que esperar a unha libraría de Vigo. Supoño, ademais, que unha nova impresión sería moi custosa polas súas setecentas cincuenta páxinas. Esta primeira edición vén cunha tarxetiña con anotacións do escritor, con referencias a García Lorca e Ánxel Casal e á queima de libros acontecida en agosto 1936 na Dársena da Coruña. En Ferrol, pasou o mesmo nesa data na entón coñecida como “Praza Roxa”, por ser alí onde acababan as grandes manifestacións da cidade nesa época. Hoxe, xa esquecido ese nome é agora, simplemente, a praza do Marqués de Amboage.

Outro dos libros que quixera para á miña biblioteca é “Lo que Varguitas no dijo”, cuxa autora Julia Urquidi foi a primeira esposa do recentemente falecido Vargas Llosa. Aquel primeiro matrimonio vai ser a inspiración para unha das grandes novelas do peruano: “La tía Julia y el escribidor”. Este autor, a pesar da distancia ideolóxica, resúltame unha referencia fundamental na literatura contemporánea actual. Entre outros libros del gardo, con moitas notas propias, “La tentación de lo imposible”.

https://www.diariodeferrol.com/articulo/opinion/libros-arden-mal-5272463

A primavera nos libros

Cada quen é como é, saiban que asocio o bo tempo e a primavera – e iso que a previsión meteorolóxica é outra – ás feiras do libro, e na nosa cidade, esta semana teremos a primeira delas, para despois ir pasando polo conxunto de Galicia. Así que, de algún xeito, a primavera comeza en Ferrol.

O avance do programa deste ano da Feira de Ferrol permite saber que por aí van pasar amigos como Miguel Castro (La Cuadrilla de las olas rotas), Antón Cortizas (Palabras como moscas), así como Llerena Perozo (Os anos tranquilos) e Ana Varela (Runrún). Estas últimas dúas amosan a importancia da literatura galega feita por mulleres nestes anos, máis se o comparamos coa etapa da Transición e as primeiras décadas da Autonomía.

Unha das persoas que foi abrindo camiño para toda esta xeira de creadoras literarias, María Xosé Porteiro, estivo recentemente no Ateneo Ferrolán, presentando “As benfaladas”. Moitos apuntes fixo. En especial sobre Cuba, Concepción Arenal e a asociación “Hijas de Galicia”, a emigración das galegas prostituídas, e a participación da loita feminista contra a escravitude.

Si, a primavera está nos libros. Fáganme caso: pasen esta fin de semana polo Cantón, que hai Feira do Libro en Ferrol.

https://www.diariodeferrol.com/articulo/opinion/primavera-nos-libros-5263752

Paixón e arte

Permítanme desexar que esta Semana Santa contradiga as previsións meteorolóxicas e, as diferentes confrarías, cos seus pasos, poidan saír ás rúas de Ferrol con todo o seu esplendor. Sei que vai soar estraño que un non crente poida ter esta arela, incluso absurdo, que diría Albert Camus, máis non é ningunha novidade que aquí están á par – escusen este atrevemento – tanto a paixón relixiosa como a capacidade de convertela en arte.

Volvendo a Camus, el falaba de que “a arte non pode ser servida por nada tan ben como por un pensamento negativo”. A recreación da morte do Cristo crucificado, as feridas lacerantes, os pés descalzos, a penitencia, o encontro coa madre… toda a traxedia da humanidade, para finalmente converterse nun canto á fe, á esperanza e á propia vida.

Detrás, todo un mundo de traballos minuciosos. Tallas coidadosamente deseñadas e creadas, mantos bordados con tanto esmero e miles de obxectos e detalles que son unha expresión da capacidade do ser humano de darlle aos seus baleiros toda a cor. Así como esa convocatoria que suma xente cristiá, como doutras crenzas relixiosas ou, simplemente, a quen entende a Semana Santa como historia, cultura e arte humana. Profusamente humana.

https://www.diariodeferrol.com/articulo/opinion/paixon-5257212

Ferrol non ten tren

No seu día foi unha noticia que pasou desapercibida. O Concello de Ferrol, instigado pola Xunta de Galicia, deixou de pertencer ao Eixo Atlántico como “castigo” ás declaracións do seu secretario xeral, Xoán Vázquez Mao, contrario á implantación de Altri na nosa Comunidade. Non deixa de ser un símbolo de como faise política no noso país.

O certo é que estamos fóra do corredor ferroviario do Atlántico Norte, que o famoso “bypass” de Betanzos coas outras “melloras” previstas, para a conexión coa Coruña, só gañará dez minutos. Todo para que o porto exterior de Ferrol perda tempo en optimizar a súa potencionalidade. Hai quen non entende que sería moito máis rendible sumar todas as sinerxías.

Quizais, alguén debera – agora que tanto fálase da seguridade global – explicar por que Ferrol, coa principal base naval española, e da OTAN no sur de Europa, non ten as infraestruturas ferroviarias adecuadas e así, tamén, a principal empresa militar como é Navantia. Seguramente, no informe “Armada 2050” deberan dedicarlle un capítulo a isto. O illamento ferroviario de Ferrol non é un problema local, senón de país. Centrado este debate si poderemos facer o deseño do que queremos aportar á construción europea.

https://www.diariodeferrol.com/articulo/opinion/ferrol-non-ten-tren-5248710

Contar contos

A Biblioteca Municipal de Valdoviño ten mirada, directa e afectuosa, sobre o faro de Meirás e a ese inmenso mar que baña as praias. É un lugar que fai cultura a carón da auga salgada e as olas que surfean os soños e a luz do Sol. Comprenderán que é unha casa incomparable para o Foro Galego Literario, que está conducido polo mestre de poetas e narradores Antón Cortizas.

Estes días atrás tivemos a fortuna de poder falar dunha das obras deste último: “Tenrura”, editada por Galaxia. Que como di o seu autor, é un libro que tamén poden ler os máis pequenos. Porque se unha cousa quédanos claro, é que a etiqueta de “literatura infantil” non pode ser unha barreira para que todos nos acheguemos a ela. Neste xénero está a estrutura básica e os instrumentos necesarios para poder desenvolver unha grande literatura de calidade. Son unha magnífica ponte inicial ás outras narrativas.

Persoalmente, este encontro literario foi quen de permitirme lembrar aqueles relatos de antes de durmir – que hai moitos anos – eu contáballes ás miñas fillas. E pódolles asegurar que non hai público máis esixente que unhas nenas pequenas. Para min foi unha oportunidade para sentarme e pasar á escrita un de aqueles contos.

https://www.diariodeferrol.com/articulo/opinion/contar-contos-5239807