Un país peculiar

A verdade que somos un país peculiar. Os grandes estudios sobre a historia de Galicia non se dan tanto nas institucións oficiais universitarias, senón que veñen de fóra dos seus muros. Seguramente, produto desa uniformidade que pretende seguir a xustificar unha historiografía oficial que nega a pluralidade lingüística e cultural e, polo tanto, nacional de España.

Hai dúas décadas Camilo Nogueira levantaba unha enorme polémica co seu ensaio “A memoria da nación. O reino de Gallaecia” (Xerais, 2001). Agora teño nas mans a xa cuarta edición do “Tomo 1: a relevancia do reino galego medieval. Unha etapa estelar e conflitiva de Galiza” do ferrolán Francisco Rodríguez (AS-PG, 2022), que abonda sobre o reino galego, primeira entidade política cristiá territorial en contraste coa España islámica da Idade Media do século XIV. Así recoñecida polas fontes diplomáticas árabes, carolinxias, francas e vaticanas do momento.

A estas alturas da vida a historia ten que afundir as súas raíces na verdade histórica. O país e o conxunto do estado están maduros para rachar coas lecturas interesadas, que imposibilitan o poder entender a nosa realidade actual. Aínda que só sexa por aquelo de que a verdade fainos libres.

https://www.diariodeferrol.com/articulo/opinion/pais-peculiar-4523752

Os libros alargan a vida

Permítanme un trisco de fachenda. Comparto con Umberto Eco un ateísmo interesado no mundo relixioso e na paixón polos libros. Nos anos noventa do século pasado, publicaba o autor de “O nome da rosa” un artigo no que explicaba como fora aquel salto, onde a nosa memoria comeza a ser transmitida pola escrita. Así como a invención de novas máquinas e aplicacións informáticas que parecían querer esquecelas.

Umberto Eco sempre alertaba sobre os analfabetos que van sobre rodas. Na súa devoción polos libros consideraba que a escritura, en xeral a linguaxe, prolongan a vida. Antes, e da transmisión oral, as persoas nacían sen experiencia e non tiñan tempo para facerse con ela, para finalmente morrer. A vantaxe dos que len sobre os quen non, é que estes últimos só viven a súa vida, mentres os primeiros todas. Ademais, ler axuda a detectar as mentiras.

Así, o autor “Da estupidez á loucura” considera a lectura e os libros un antídoto contra a nosa propensión natural cara o odio, que resulta moi fácil cultivalo polos novos aspirantes a “caudillos pola gracia de Deus”. O odio é xeneroso, filantrópico e abraza a inmensas multitudes. O libro é un seguro de vida, e si, un pequeno anticipo da inmortalidade.

https://www.diariodeferrol.com/articulo/opinion/libros-alargan-vida-4514796

Fra Molinero, narrador

Estes días, que ando ordenando libros, dinme conta de que Fra Molinero e Saramago si, comparten vocación literaria, pero tamén título novelesco. As dúas obras, aínda que diferentes, xiran arredor do mito da caverna. Na miña memoria, de ex alumno do Concepción Arenal, están aqueles comentarios – máis próximos á filosofía que a súa materia de Historia – que Fra facíamos del. Así que para nada “La caverna de Platón”, esta editada por Edicións Esquío e cunha portada de Manuel Patinha, fórame un título estraño para o meu profesor.

A capacidade de contar historias vén de algo tan subxectivo como a apreciación que temos do que vemos ou pensamos. Por iso, se partimos dun mesmo feito ou dunha mesma lenda, unido isto a posibilidade de fabular a realidade – que diría Vargas Llosa – levaranos por múltiples camiños e algúns impensables.

Todo comezou arredor das sombras dunha fogueira hai miles de anos, e á necesidade de manter a súa memoria. De que transcendera alén na nosa propia existencia persoal. Así, hai tempo que o asunto é a disciplina de sentarse a escribir. Coñecer aquelo sobre o que vas ficcionar e ter as palabras axeitadas para cambiar esa realidade. Si, as palabras que cambian o mundo.

https://www.diariodeferrol.com/articulo/opinion/fra-molinero-narrador-4409042

A Biblioteca Municipal

Si, a Biblioteca Municipal foi un elemento de confrontación contra o anterior goberno municipal. Ademais, sen importar que o deterioro non era tanto por causa da propia xestión socialista, senón dunha situación de anos que ten moito que ver co estado xeral dos diversos servizos municipais, do seu financiamento e da capacidade exigua que toda administración local ten para repoñer as prazas laborais.

Feitos que, sorprendentemente, parece descubrir de súpeto o actual concelleiro responsable Ponte Far. O cal non deixa de ser unha emenda á totalidade ás políticas da dereita, que sempre frearon a autonomía local por apostar pola tutela dos concellos por parte da Xunta ou, incluso, polas Deputacións cando eles as controlan.

Para calquera que quixo seguir as mobilizacións do persoal da Biblioteca Municipal, que foron obxecto de apoio por parte de FeC, BNG e do PP hoxe gobernante, chama a atención que se poña en marcha unha suposta solución con catro bolseiros, que en nada mellora a proposta do anterior goberno municipal.

Igual estamos equivocados, igual atoparon a solución aos problemas da Biblioteca Municipal, aínda que esta resúltenos estraña á cidadanía, cando as esixencias laborais quedan tan lonxe?

https://www.diariodeferrol.com/articulo/opinion/biblioteca-municipal-4383811

As privanzas de Quevedo

En algún sitio teño escrito que en Ferrol comeza o mundo e, polo tanto, esta cidade única e irrepetible sempre vainos a dar sorpresas que nunca un podería esperar. Así, que permitan que faga unha suxestión de lectura para este verán. Por esas cousas da vida caeu na miña man o estudio da filóloga ferrolá Eva María Díaz Martínez, hoxe inspectora de educación, titulado: “Discurso de las privanzas” de Francisco de Quevedo (Editorial Eunsa).

Seguramente, a maioría coñecemos a Quevedo como escritor do século de ouro español. Mais, poucos seríamos capaces de situalo como alto funcionario no reinado de Felipe IV e, menos, nos seus quebrantos políticos – cen anos despois – que en algunha medida lembran ao italiano Nicolás de Maquiavelo.

Tanto é así, que con este libro recóllese a visión de Quevedo sobre o que debe ser un bon goberno do católico rei de España e do seu principal colaborador o privado, en parte en contraposición co pragmatismo de Maquiavelo. Un traballo que recupera unha obra pouco coñecida do que apenas hai uns poucos exemplares e algunha que outra breve referencia.

Di Quevedo que “Dios como Dios tuvo un privado que fue Luzbel, y Dios como hombre otro que fue San Juan: el uno escarmienta y acobarda; el otro incita y anima.”

https://www.diariodeferrol.com/articulo/opinion/as-privanzas-quevedo-4373562